Neden hala bir Apple arabası ya da akıllı yüzüğü yok? Teknoloji devi Apple'ın kapalı kapılar ardında yeni ürünlere nasıl karar verdiğini hiç merak ettiniz mi? Şirketin CEO'su Tim Cook, Apple'ın binlerce parlak fikri acımasızca çöpe atıp sadece "tek bir kusursuz projeye" nasıl odaklandığını itiraf etti. Steve Jobs'un 'Think Different' vizyonundan Tim Cook'un 'Garantici' stratejisine uzanan bu 14 yıllık değişimi mercek altına alıyoruz.
10 Saniyede Özet
-
Apple CEO'su Tim Cook, şirketin ürün stratejisinin merkezinde "1000 fikre hayır deyip, yalnızca 1 fikre evet demek" yattığını açıkladı.
-
Akıllı yüzükler, Apple Car (sürücüsüz araç) ve televizyon gibi uzun süredir beklenen ancak asla çıkmayan ürünlerin sebebi, bu acımasız "eleme filtresi".
-
Steve Jobs'un "mucit" ve risk alan yapısına karşın, Tim Cook'un tedarik zinciri ve "geç ama kusursuz" stratejisi Apple'ı dünyanın en değerli şirketi yapmaya devam ediyor.
Apple’ın parlak tarihine mikroskopla baktığınızda sadece devrimsel başarıları değil, oldukça tuhaf ve hatalı kararları da görürsünüz. Kol kıracak kadar ağır olan Macintosh Portable, ergonomi katili yuvarlak tasarımlı "Hockey Puck" mouse veya yarım milyar iTunes kullanıcısının kütüphanesine zorla indirilen o meşhur U2 albümü... Bunlar, yarım asırlık Apple tarihinin en garip "kaza"larından sadece birkaçı.
Ancak yenilik peşinde koşan her dev şirket için hata yapmak kaçınılmazdır. Asıl ilginç ve incelenmesi gereken detay şudur: Tim Cook döneminde bu tür "utanç verici" hatalar neredeyse sıfıra indi. Peki ama nasıl?
Tim Cook'un Yönetim Felsefesi: Risk Değil, İstikrar
Yaklaşık 14 yıldır Apple gemisinin dümeninde oturan Tim Cook'un yönetim tarzı, efsanevi kurucu Steve Jobs'tan siyah ve beyaz kadar farklı. Jobs devasa riskler alan bir vizyonerken; Cook istikrarlı büyümeye, operasyonel kusursuzluğa ve çelik gibi bir tedarik zincirine odaklanan bir mühendis.
Geçtiğimiz günlerde verdiği kapsamlı bir röportajda Cook, Apple içindeki o gizemli Ar-Ge (Araştırma-Geliştirme) mutfağının nasıl işlediğini ilk kez bu kadar net anlattı. Cook’a göre inovasyon belirli bir departmanın tekelinde değil: "En çılgın fikirler şirket içindeki herhangi bir stajyerden de gelebilir, sadık bir kullanıcımızdan da." Ancak asıl mesele, bu fikirlerin nasıl hayatta kaldığı.
Acımasız Filtre: Apple'da Fikirler Nasıl Katlediliyor?
Apple laboratuvarlarında her fikir gerçeğe dönüşmüyor; aksine fikirlerin %99,9'u acımasız bir filtreden geçemeyerek yok ediliyor. Cook, Apple'ın en katı kuralını şu çarpıcı sözlerle özetliyor:
"Enerjinizi ve kaynağınızı her yere dağıtırsanız, hiçbir şeyi hedeflediğiniz o muazzam kaliteye ulaştıramazsınız. Bu yüzden, gerçekten harika olan bir şeye 'evet' diyebilmek için, en az bin tane çok iyi fikre 'hayır' demek zorundayız."
Dışarıdan bakıldığında sessiz, sakin ve zen felsefesiyle yönetiliyormuş gibi görünen Apple'ın toplantı odalarında, aslında hangi projelerin yaşayıp hangilerinin çöpe atılacağına dair çok sert ve ateşli fikir çatışmaları yaşandığı biliniyor.
Jobs'un İcadı, Cook'un Temkini: İki Farklı Liderlik
Bu "filtreleme" yaklaşımı, Steve Jobs ile Tim Cook arasındaki o büyük farkı da gün yüzüne çıkarıyor. Jobs, donanımın en küçük vidasıyla bile saplantılı şekilde ilgilenen, "önce üretelim, pazarı biz yaratırız" diyen bir mucitti. Cook ise pazarı okuyan, rakiplerin hatalarından ders çıkaran ve adımlarını milimetrik hesaplayan bir stratejist. Bu yüzden Steve Jobs döneminde tohumları atılan pek çok "devrimsel" proje, Cook'un o acımasız filtresine takılarak rafa kaldırıldı.
'Think Different' Ruhu Gerçekten Öldü mü?
1997 yılında yayınlanan ve teknoloji tarihine geçen efsanevi "Think Different" (Farklı Düşün) reklamını bir hatırlayın: "Çılgınlara selam olsun. Uyumsuzlara, isyankarlara, kuralları bozanlara..." Bu sözleri bizzat Steve Jobs kaleme almış ve seslendirmişti. Dürüst olmak gerekirse, bugün tedarik zincirleri ve kar marjlarıyla övünen Tim Cook'un aynı asi reklam metnini aynı inandırıcılıkla okuması oldukça zor görünüyor. Şirket artık isyankar bir start-up değil, statükoyu koruyan trilyon dolarlık bir imparatorluk.
Apple Bazı Pazarlara Neden Asla Girmiyor?
Cook’un "bin hayır" açıklaması, teknoloji dünyasının yıllardır sorduğu o büyük soruların da aslında resmi cevabı:
-
Katlanabilir telefonlar nerede?
-
Sağlık takibi yapan akıllı yüzükler neden iptal edildi?
-
Yıllardır konuşulan fiziksel Apple TV ekranı nerede?
-
Milyarlarca dolar harcanan sürücüsüz Apple Car projesi neden fişten çekildi?
Emin olun ki şirket bu fikirleri es geçmedi. Bu ürünlerin hepsi için yüzlerce toplantı yapıldı, binlerce sayfa tasarım çizildi. Ancak hiçbiri Cook’un o katı kalite ve "Apple standartı" filtresini geçemedi.
Partiye Geç Katılan Ama En Şık Giyinen Şirket
Apple’ı "inovasyonda geri kalmakla" eleştirmek çok kolaydır ama bu eleştiri genellikle haksız çıkar. Apple genellikle pazara ilk giren (first-mover) şirket olmaz. Ancak o pazara girdiğinde standartları yeniden belirler.
-
Oyunun kurallarını değiştiren M1 çipli MacBook Air,
-
İlk çıktığında kulak çubuğuna benzetilip dalga geçilen ama bugün dünyanın en çok satan kablosuz kulaklığı olan AirPods bunun en net kanıtlarıdır. Kısacası Apple; teknoloji partisine hep geç kalır ama salondan içeri girdiğinde en iyi kıyafeti giyen kişi daima odur.
Yeni Dönem: Temkinli Apple Yeniden Cesur Adımlar Mı Atıyor?
Son yıllarda ise Cook'un o sımsıkı tuttuğu dizginleri biraz olsun gevşettiğini görüyoruz. Apple Vision Pro, ticari bir rekor kırmasa da karma gerçeklik teknolojisinde donanımsal olarak çıtayı arşa çıkardı. Çok ince yapısıyla dikkat çeken iPhone Air konsepti ve nihayet bu yıl tanıtılması beklenen Apple'ın ilk "katlanabilir" iPhone modeli, şirketin eski günlerine ufak selamlar gönderiyor.
Görünen o ki; binlerce sıkıcı fikre acımasızca "hayır" diyen o kurumsal Apple, yavaş yavaş yeniden risk almaya ve teknoloji dünyasını şaşırtacak cesur ürünler denemeye geri dönüyor.
Henüz kimse yorum yapmamış. İlk tartışmayı sen başlat.