Başlık: Sonraki Nesiller İçin Ölümü Keşfetmek "Clair Obscur Expedition 33"

Önsöz:

Ben RPG türünü oldukça seven birisi olsam bile bir türlü "JRPG" oyunlarına giriş yapamayan bir oyuncu olmuştum. Türünün "en iyileri" denilen oyunlara göz atmış ama bir türlü o başını bile geçemeden darlanıp bırakmıştım... Herkesin ama gerçek anlamda herkesin çünkü buna yakın çevrem dahildi, 2025 yılında bu oyunu övdüğünü gördüğümde tepkilerini "abartı" bulmuş ve bu kadar iyiyse kıyası "Baldur's Gate 3" olabilir herhalde demiştim. Ne kadar haklıymışım; incelemenin sonunda değişmiş ve gelişmiş düşüncelerimi de size bildirip kararı sizlere bırakacağım.

Bölüm 1 Prologue:

Kendimizi “adeta bir tablodan çıkma” güzellikte bir verandada etrafımız renkler ve çiçeklerle doluyken “Gustave” karakterinin gözünde bularak oyuna giriş yapıyoruz. Suratındaki ifadeden bir hüzün ibaresi sezsek bile neye karşı veya neden olduğunu tam olarak çözemiyoruz ama oyun bize bunu göstermekte hiç gecikmeyerek yanımızda bulunan, ileride partimizde gezecek olan “Maelle” karakterine hüznünün sebebini ufaktan çıtlatacak cümleler kurduruyor. Gelecekte detaylıca gireceğim için şimdi erteleyeceğim bir öğretici sekansından sonra söz ettiğim sebebin yanına geliyoruz; “Sophie” adındaki yaşı monolitteki sayıya ulaşmış ve Gustave’ın eski sevgilisi olan o hanımefendinin yanına… Dikkatimizi ilk çeken şey taktığı çiçekten bir kolye; normalde bu oldukça hoş bir aksesuar olsa bile yakındaki bir çiçek satıcısı abla ile konuştuğumuzda “keşke onları takmasaydın” gibi ilginç bir cümle edince merak unsurunun ibresi yavaşça artıyor.

Meydana gittiğimizde erkek, kadın fark etmeksizin birçok yetişkin insanın üzerinde bahsettiğim o çiçek kolyeyi görüyoruz, hatta bazılarına etrafındaki çiçekler yüzünden ulaşamayınca “herhalde çok seviliyorlardı” gibi cümlelerin karakterlerimiz tarafından edildiğine de şahit oluyoruz. İbre artmaya devam ederken “Esquie ve Jestral” adında iki farklı canlının ve türünün efsanelerine da tanık olup limana doğru ilerlerken birçok farklı NPC ile diyaloğa giriyoruz. Sophie’nin taktığı kolyeyi gören herkesin verdiği tepkiler içimizdeki huzursuzluğu artırırken bir yandan da Gustave ve Sophie’nin ayrılma sebeplerini öğreniyoruz ve bu işi biraz daha ilginç kılıyor çünkü bu iki karakterin birbirini hâlâ ilk günkü gibi hatta daha bile çok sevdiğini ve ayrılıklarının kavga gibi bir sebepten değil de “çocuk istemi” kaynaklı olduğunu öğreniyoruz. Normal şartlarda böyle bir çıkar uyuşmazlığı sebebiyle birçok çiftin ayrıldığı bilindiğinden öyle bir şey olduğunu düşündüğüm noktada aslında ikisinin de bunu istediğini ama “yanlarında olamayacağız” gibi tuhaf bir sebepten Sophie’nin buna karşı geldiğini öğrendiğimizde oyun artık bize cevap veriyor.

Limana ulaştığımızda monolitteki Ressam “uyanıyor”… Sinematik geçiş ve o muazzam müziğin eşliğinde monolitteki sayı 34'ten 33'e geldiğinde “Gomaj” adı verilen o korkunç olay gerçekleşip üzerinde “çiçekten kolye” olan herkesi gül yapraklarına çevirip mekanı bir “ölümün çiçek bahçesine” dönüştürüyor… Biz de bu sayede yaşanan tüm bu muhabbeti tek ve devasa olan o sır haricinde kalacak şekilde her ayrıntısıyla öğreniyoruz. O koca tek büyük sır ise hem zihnimize hem de kalbimize bir bomba gibi bırakılıyor çünkü Gustave gibi biz de o boş meydanı gördük ve bunun anlamını öğrendik… O bir geri sayımdı; 33 yaşından büyük herkesin öleceğini ve yönettiğimiz Gustave adındaki karakterin de sıradaki Gomajda öleceğini yani arkasında zamanını geri sayan neredeyse nesnesel bir Azraille dolaştığını ve bunu o yaşa gelen herkesin hissettiğini öğrendik. İşin en acı kısmı ise bu geri sayım devam ederse “Lumiere” vatandaşlarının hepsinin bir noktadan sonra geri sayım 0'a ulaşmadan kesin öleceğini de anlamış olduk. Görevimiz kesindi; monolite ulaşıp Ressam'ı durdurmak ama 67 yıldır devam eden bu geri sayımı nasıl durduracaktık ki?

Bölüm 2 Gustave:

Bu noktada artık sizlere şunu söylemem lazım; bu inceleme kendimi geri tuttuğum bir inceleme olmayacak. Her şeyi ama bakın HER ŞEYİ anlattığım türden bir inceleme olacak. Güldüysem güldüğüm, ağladıysam ağladığım, sinirlendiysem sinirlendiğim, dikkatimi çeken bir şey varsa söyleyeceğim; yani kısacası bu oyunu oynarken başımdan geçenleri anlattığım türden bir seyir defteri olacak. Keşif 33 ekibi olarak yola çıkmadan önce ekip olarak karakterleri tanıtmak için yaşadığımız ufak bir sekans sonrası epik bir sinematikle monolite ulaşmamız için gereken veri ve numuneleri elde etmek amacı ile “Nevron” adı verilen bu evrenin canavarlarıyla dolu olan Lumiere topraklarına en yakın bir sonraki kara parçasına doğru denizaşırı bir yolculuğa çıkıyoruz ama orada karşılaşmayı en son beklediğimiz şeyle, “yaşlı bir adamla” karşılaşıyoruz. Elinde bastonu olan bu yaşlı adam maalesef karşılaşabileceğimiz en şaşırtıcı şey olmasının yanı sıra en korkunç şey aynı zamanda çünkü kendisi Nevronlar için de bir canavar… Tek hamlede keşif ekibi liderimizin kafasını alan bu yaşlı adama karşı hiçbir şey yapamayacağımızı hızla çözen ekip kaçarken Nevronların da saldırısına uğrayınca ortalığı kan gövdeyi gerçek anlamıyla götürüyor…

Sahildeki korkunç katliamın ardından çaresizce ve büyük bir travma ile adada gezinen Gustave, ilerlemesi gereken yolu kapayan bir Nevronla karşılaşınca “Artık yeter!” diyerek kendini toparlayabildiği kadar toparlayıp onunla bir savaşa giriyor. Karma bir anlatımı tercih etmediğim için oyunun mekaniklerine girişimi henüz yapmayacağım; bu yüzden bu savaşı ve sonraki savaşları, oynanışı size ufak bir şaka yaparak “Işıkları kapama patron!” dedirtecek o bunaltıcı noktaya ulaşıncaya değin anlatacağım yere kadar saklıyorum.

Nevronla yapılan savaşın ardından içeriye ilerlemeye devam eden Gustave; hem kendi ekibinden arkadaşlarının hem de ondan önce gelen keşif ekiplerinin ceset yığınlarından oluşan, kan kırmızısı ve resmen balçıktan duvarlara sahip bir mağaranın içine girip kendi kafasına sıkmaya hazırlanırken bir sesle kendine geliyor… Bu sesin sahibi, “Lune” adındaki, bizimle aynı ekipten olan ve oyunun geri kalanında da partimizde bulunacak olan bir kadın. Kendisinin “Eğer sen ölürsen hepimiz ölürüz,” cümlesinin haklılığı ile kendine gelen Gustave, Lune ile birlikte yoluna devam ediyor.

Devam ederken şimdi anlatacağım şey yan görev bile olsa arayıp bulmadığımız, karşımıza doğrudan sunulan bir görev olduğu için oldukça ilgimi çekti ve oyunun arka planında anlatılan hikayesine dair birçok ipucu vermesi sebebiyle direkt bahsedeceğim birkaç yan görevden birisi oldu; karşımıza çıkan o rengi kendisinden sökülmüş ve agresif olmayan Nevrondan bahsetmek istedim. Rengi kendisinden çekilmiş derken tümüyle ciddiyim ve her şeyi anlatma niyetinde olsam bile bunu kronolojik olarak yapma niyetinde olduğumdan ötürü bunu "sonraya sakladığım şeyler listesine" alıyorum. Bu Nevron “Hanımımın ışığı,” diye bizden fenerini yakmamızı istiyor ve biz de bir reçine bulup bunu geri götürüp onu yaktığımızda “hanımına” dair bazı ipuçları elde ediyoruz… Şu anlık hiçbir anlam veremediğimiz bu bilgiler, resmen ileride değerleneceği garanti bir yatırım…

Ana göreve döndüğümüzde ise karşımıza yolumuzu devasa bir Nevron kesiyor; Gustave ile Lune'yi koordine bir şekilde kullanıp ilerlediğimizde ağaç üzerinde bir yazı ile karşılaşıyoruz. Bu yazı hikayenin en başında bizim yanımızda olan manevi kızımız Maelle ile alakalı… Yani, bizim için hayatımızdaki en değerli kişilerden birisi ile ilgili… Yazı, Maelle’nin güvende olabileceğine dair büyük bir umut ışığı içimizde yakıyor ve Lune ile gidip gitmeme üzerine yapılan bir tartışma sonrası onun peşine düşüyoruz. Peki neden tartışıyoruz?

Çünkü keşif ekipleri protokol gereği bir mesaj bırakırken ekip imzaları ile bu mesajı geride bırakıyormuş; bu sayede ekibe ve kişiye özel atılmış bu imza sayesinde mesajın bir güvenlik açığı oluşturma riski minimuma indirgenebiliyor. Özellikle sahildeki o yaşlı adamı da düşündüğümüzde karşımızda düşünebilen akıl sahibi tehditlerin de olduğu aşikar… Lune’nin bu duruma karşı sunduğu karşıt fikirlerin sebebi de aslında bu söylemlerimin yanı sıra protokolün bu durumlara karşı bile bir plan zinciri oluşturmuş olmasından kaynaklanmakta. Bu keşif ekiplerinin rastgele insanlar olmadığını, her birinin kendi hayatlarını riske atma bilincine sahip, kendilerini savunabilme yetisine sahip insanlar olduğunu yani bir nevi asker olduklarını düşündüğümüzde; bir askerin protokole duyguları yüzünden karşı çıkmasının düpedüz hainlik olduğunun farkında olduğunuzu düşünüyorum. Bu yüzden Gustave karakterini yönetsem bile bu noktada Lune’nin verdiği karara katıldığımı belirtmeliyim. Ama! Bu oyun bir RPG olsa bile size bu noktada bir seçim şansı sunmadığı için Gustave’ın dediği oluyor ve mesajın bizi yönlendirdiği yere doğru yola çıkıyoruz.

Bulunduğumuz yerden dışarı doğru adım attığımızda sanki bir biyomdan dışarıya adım atmışız gibi açık haritaya ulaşıyoruz ve Lune’nin “Madem denilen yere gideceksin, kamp yapmadan ilerlemeyelim,” diye sunduğu mantıklı fikir sonrasında kampımızı kuruyor ve dinleniyoruz; ardından bulunduğumuz yerin ne kadar çarpık olduğunu buram buram hissettiren bir yere giriş yapıyoruz. Burası bir “Abyss” hissi veriyor ama bunu kelime anlamı ile yani hiçlik ya da boşluk olarak düşünmeyin; deniz terimlerinde de kullanılan, denizin en dip noktalarına verilen bir isimdir “Abyss” ve burası tam o hissi veriyor. Su altı canlılarının ya da su altında bulunan enkazların, oluşumların, mercanların ve mayınların bulunduğu ilginç bir yer.

Okyanusun dibinde nefes almak ve yolunu bulmaya çalışmak gibi hissettiren bu yerde, en sonunda hiçliğin ortasında burada olmaması gerekecek kadar temiz ve modern bir kapı işçiliği ile karşılaşıyoruz ve içeriye doğru girdiğimizde kendimizi bir “malikane” içerisinde buluyoruz… Tertemiz görünen, güzel ve düzenli ışıklandırmaya sahip, birçok yerinde müzik aletleri bulunan devasa bir malikane. Kafamız karışmış bir şekilde içeride dolaştığımızda ise “Maelle” ile karşılaşıyoruz ama oyun bize hala birçok soru verip cevap vermeme konusunda inatçı diye düşündüğümde “Daha yetmez!” dercesine karşımıza “Küratör” adındaki, etrafındaki chromayı bozan, sesi nefes gibi olan ve ne Nevron ne de karşımıza çıkan diğer hiçbir şeye benzetemediğimiz bir şey çıkıyor…

Şu ana değin karşıma çıkan ve merakımı çeken dört karakterden birisi olan “Küratör” ile ilgili söyleyebileceğim şu anlık tek şey; bizimle bir antrenman yapmak istemesi ve yaptığımız saldırılar karşısında zerre bir şey hissetmemesi gibi bir ipucuna sahip olmamız… Ne kadar güçlü olabileceğine dair olan merakım burada başlamasına rağmen bizi kampımızda bekleyeceğini söyleyip gidiyor ve biz de yolumuza devam ediyoruz; bu sırada da “Noco” adındaki bir Jestral ile karşılaşıyor ve onunla konuştuğumuzda bize bulduğu şeyleri satabileceğini öğreniyoruz. Ama “onunla savaşma” seçeneğini de görünce merak edip savaşıyorum ve savaşı kazanınca bana “güçlü savaşçılara özel” bir şey daha satmaya başlıyor; burada da Jestrallerin rahatsız kişiliklerine dair bir şey öğreniyorum: Onlar tam bir savaş manyağı, ne kadar güçlü rakip varsa o kadar mutlu olan bir deli grubu… Alışverişimizi yapıp devam ederken “Verso” adında bir karakterin ismini duyuyoruz. Laf arasında geçse bile bunu aklımızda tutalım.

Noco’nun yönlendirmesi ile Jestral köyüne doğru ilerlerken yolumuz büyük bir Nevron tarafından tekrar kesiliyor; normalde bahsetme planım yoktu ama buradaki savaşı kazandığımızda giren sinematik bize Gustave ile Maelle karakteri arasındaki düşünce farkını gösterdiği için bahsetme gereği duydum. Gustave son derece direkt ve gaddar bir tutum sergilerken Nevronlara karşı, Maelle onları dinlemeyi ve hareketlerine göre karşılık vermeyi planlıyor. Bu bir savaş alanında hayat karartan türden bir yaklaşım çünkü ilk saldırının her daim onlardan gelmesi anlamına gelir… Gustave da tam olarak bundan bahsedip Maelle’i uyarıyor ve yolumuza devam edip Jestral köyüne ulaşınca deli olduklarını gösterme fırsatını buldukça kullandıklarını görüyoruz; çünkü birkaç patatesle savaşıp yine güçlü olduğumuzu kanıtlamamız gerekiyor… Evet patates dedim, çünkü yapılan kelime oyununun temeli patatesten geldiği için bunu bu şekilde anlatmak daha ilginç geldi.

Birçok satıcı ve etkileşime geçilebilir NPC Jestral ile dolu bu alana girdiğimizde, köyün şefiyle yani “en ulu, en güçlü Jestral ile” konuşmamız gerektiğini öğreniyoruz. Kendisi (Golgra) ile konuştuğumuzda "Git şampiyon ol gel," diyor ve şampiyonaya katılıp dövüşleri kazana kazana ilerliyoruz; ama son dövüşe geldiğimizde rakibimizin kendi keşif ekibimizden başka bir karakter olduğunu görünce yaşanan ufak bir iç ısıtıcı sekans ve sonrasında gelen dövüşle beraber onu da ekibimize katmayı ihmal etmiyoruz. Ekibimize katılan “Sciel” ile birlikte Golgra’nın yanına gidince, bize Esquie’nin yanına gitmemiz gerektiğini ve şifrenin olabildiğince bağırarak söylenen “Yolumdan çekil!” olduğunu söylüyor… Jestraller gerçekten de oyunun mizah unsurunun büyük çoğunluğunu oluşturuyor…

Denildiği gibi Esquie’nin yanına gittiğimde, kapıdaki muhafız Jestral'e söylendiği gibi bağırarak şifreyi söylediğimizde onun kalbini kırıyoruz çünkü ortada bir şifre yokmuş; “Nazikçe söyleyemez miydin?” diyor, biz de burada içimizden “Ah ulan Golgra!” diyebiliyoruz sadece… İçeriye girdiğimizde diğer alanlara kıyasla oldukça ufak bir alanla karşılaşıyoruz ama ufak dedim diye klostrofobik bir yer gözünüzde canlandırmayın; tam aksine fazlasıyla havadar ama diğer alanlara kıyasla görece ufak bir yer. Burada Esquie’nin yaşadığı yeri bulduğumuzda yukarıdaki yarıktan içeriye giriyor. Oldukça ilginç diyaloglara sahip olan, devasa bir bedene ama daha da devasa bir kalbe sahip olan Esquie, onu seyahat aracı olarak kullanmamıza oldukça olumlu bir cevap verip buna karşın bizi taşımak için gereken güce sahip olmadığını ve bunu sağlayabilmek için üç taşından bizi su üzerinde taşıyabilmesi için gereken taşı yani “Şıp Şıp’ı” kendisinin en büyük düşmanından almamız gerektiğini söylüyor.

Tam burada “Uğraş dur,” diye düşündüğümde Esquie beni ters köşe edip “Hemen yan odadaki kaplumbağa François’den” almamız için bizi görevlendiriyor. Resmen odadan odaya yapılan bir karı-koca kavgası edası ile yaptığımız savaş sonrası taşı alıyoruz ve François’in kalbini kırdığımızla kalıyoruz… Çünkü taş başından beri François'te değilmiş… Ve Esquie, Şıp Şıp’ı “Dalga Kaya Tepeleri” denilen bir yerde düşürmüş; eskiden biricik dostu “Verso” ile sürekli uçarlarmış bu esnada düşmüş olabileceğini söylüyor. Bu ilginç çünkü bu ismi ilk duyuşumuz değil.

Oyunu oynayıp da incelememi okuyan sizlere sesleniyorum; “Hikaye ile oynanışı ayıracağını söyledin ama Maelle’nin gördüğü kabustan bahsetmedin,” diyecek olanlar biliyorum. O kısmı bilerek eklemedim; çünkü o noktada böyle bir sinematiğin merak unsuru oluştursa bile ve oyunu oynarken ilgimizi çekse bile… Şu noktada yazılı olarak anlattığımda anlatım bütünlüğünü zedeleyeceğini düşündüğüm için es geçtim.

Dalga Kaya Tepeleri’ne ulaştığımızda haliyle birçok savaşa giriyoruz ve burada bir günlükle karşılaşıyoruz; birçok günlüğü es geçsem bile buradaki günlükte bahsi geçen bir isimden söz etmek istiyorum, o isim “Simon”… Oyunun anlatımı yüzünden bunu da "sonra anlatacağım şeyler listesine" alarak ilerleyişimizin en sonunda Lambacı adı verilen bir patron dövüşüne girmemizle gelişen olayları aktaracağım. O atmosfer gerçekten de oyuncuyu fazlasıyla geriyor; çünkü sanat tasarımı ve palet kullanımı zaten leziz olan bu oyunda, müzikler şu anda bile dinlediğim türden bir muazzamlıkta.

Fazlasıyla gerici olan bu savaşın sonunda karakterler rahatlayıp Esquie ile yol almaya hazırlanırken, Maelle ve Gustave biraz geride kalıp nefes arası veriyorlar… Nitekim bu ara Gustave adlı, yolculuğumuza başladığımız ve şu ana kadar onun gözünden deneyimlediğimiz o karakterin ölümü ile sonuçlanıyor… Sahildeki o yaşlı adam tekrardan ortaya çıkıp Gustave’ın arkasından ani bir saldırı gerçekleştirince durumu anlıyoruz… Maelle ise kısa süre önce size sonra anlatacağımı söylediğim kabusunu ve Gustave ile yaptığı konuşmayı anımsayıp “Kaç Lütfen Kaç!” diye yalvarıyor ama bu noktada tek seçeneği kaçmak ama bu sadece kendi için ayrılan bir imkan ve bunu Gustave da biliyor… Gustave tüm gücü ile yaşlı adama saldırıyor ama yaşlı adam sadece bekliyor… Gustave en güçlü atağını yaptığında bile sadece bekliyor… En sonunda ortaya “Verso’nun” çıkmasıyla yaşlı adam durduruluyor ve Esquie’nin sırtında oradan kaçıyorlar…

Bölüm 3 Verso:

                Kampa dönen yaslı ekip yaşadıkları bu yeni travma üzerine düşünürken, kamp alanına gelen Verso ile karşılaşınca gerilim yükseliyor ve Maelle’nin araya girip “Beni o kurtardı,” demesiyle sakinleşiyorlar. Verso ile konuştukça sorularımıza bir yenisi katılmaya devam ederken bazılarını da oyun cevaplamaya başlıyor. Öncelikle yaşlı adamın adının “Renoir” olduğu ve onun da kendisinin de ilk keşif olan “Keşif 0’dan” olduğu gibi bazı cevapları alıyoruz; ama Keşif 0’ın 67 yıl önce yaşandığı bilgisine sahip olan ekip, Verso ve Renoir’in güncel görünüşünü ele aldıklarında bunun nasıl imkanlı olduğunu sorguluyorlar.

Verso ise adaya geldikleri anda yaşlanmalarının durduğunu ve şu anda 100 yaşında olduğunu söylüyor; Renoir’in amacının ise ressamı koruyup ölümsüzlüğünü idame ettirmek olduğunu ekliyor. Gustave’ın öldürüldüğü yerde Renoir ile Verso’nun yaptığı konuşmayı hesaba katarsak, bunun kuyruklu bir yalan olduğunu oyuncu olarak hızla anlıyoruz. Evet, Renoir ressamı koruyor ama bunu ölümsüzlüğe karşı duyduğu açgözlü hislerle değil de “aile” gibi çok daha koruyucu bir hisle yaptığını görebiliyoruz. Yani ekibimize yeni katılan Verso’nun da ne kadar güvenilir olduğu biz oyuncular için bile hâlâ bir muamma… Yönettiğimiz karakterin birçok sırrının olduğunu ve Esquie ile bu kadar gezerken Lumiere topraklarına gelip tüm o keşif ekiplerinin ulaşımını kolaylaştırma ve bilgi sağlama aşamasını atlamasını da anlamlandıramıyoruz… Ama bu bilgileri bizden bile daha çok isteyen Lune sayesinde, Verso’nun ağzını resmen kerpetenle zamanla açıyoruz.

Kendi gelirken yanında Gustave’ın kolunu da getiren Verso; ressamı görmeyen ama güzel manzaralı bir yer bildiğini söyleyip, yapmak isterlerse eğer ekibi güzel bir merasim yerine götürebileceğini söylüyor. Bu fikre Maelle’nin yaşadığı buhran sebebiyle sıcak bakan ekip, “Unutulmuş Savaş Meydanına” doğru yola çıkıyor… Birçok savaşın ardından diğerlerinin Gustave’ın ölümüne neredeyse tepkisiz kalmasına dayanamayan Maelle’nin patlayarak sitem ettiği noktada, bir Duelistin saldırısına uğruyorlar ve yorucu bir savaşa giriyorlar. Savaş sonrası Gustave’dan kalan kolu gömüp son yolculuğuna uğurladıktan sonra, sıradaki gitmeleri gereken yeri yani Monoco’nun İstasyonunu Verso hedef olarak çiziyor.

Monoco’nun İstasyonu'na vardığımızda bizi karşılayan o uçsuz buçsuz kar örtüsü ve terk edilmiş tren rayları; aslında bu dünyanın bir zamanlar ne kadar canlı olduğunu ama her şeyin nasıl bir buz mezarlığına dönüştüğünü iliklerimize kadar hissettiriyor. İstasyona girdiğimizde Esquie’nin bile görmekten mutlu olduğu, şekil değiştirebilen o tuhaf ve bir o kadar da yetenekli Jestral olan Monoco ile karşılaşıyoruz; ama tabii ki bir Jestral’den bahsediyorsak işlerin nezaketle çözülmesini beklemek hata olurdu, bu yüzden Monoco’nun o kendine has dövüş tarzıyla bizi bir güzel terletmesinin ardından, aslında onun da bu davanın bir parçası olmaya ne kadar dünden razı olduğunu görüyoruz.

Tam "biraz nefes alacağız" dediğimiz noktada, Noco’nun uyarısıyla üzerimize çöken o devasa buz kütlesi görünümlü Buzalev ile girdiğimiz savaş; Verso’nun o gizemli ve güçlü yeteneklerini ekiple nasıl koordine ettiğimizi test ederken, bir yandan da Lune’un o keskin zekasıyla buzun direncini nasıl kırdığına tanık olduğumuz bir gövde gösterisine dönüşüyor. Monoco’nun da ekibe katılmasıyla birlikte, Verso’nun o Renoir ile olan karanlık geçmişi ve Keşif 0’dan beri taşıdığı o 100 yıllık yükün ağırlığı, istasyonun o kasvetli koridorlarında yankılanan her adımımızda biraz daha belirginleşiyor; özellikle Verso’nun Renoir’in aslında neyi korumaya çalıştığına dair verdiği o çelişkili bilgiler, bizi Eski Lumiere yoluna çıkmadan önce kimin dost kimin düşman olduğu konusunda derin bir şüpheye sürüklüyor.

İstasyondaki o yorucu dövüşlerin ve Monoco ile kurduğumuz o garip müttefikliğin ardından, Verso’nun rehberliğinde bir sonraki hedefimiz olan Eski Lumiere topraklarına doğru Esquie’nin sırtında süzülürken; arkamızda bıraktığımız o soğuk istasyon kadar donmuş olan duygularımızı ve Gustave’dan boşalan o devasa boşluğu artık Monoco’nun o kaotik enerjisi ve Verso’nun cevaplanmamış sorularıyla doldurmaya çalışıyoruz.

Eski Lumiere topraklarına doğru Esquie’nin sırtında süzülürken, altımızdaki manzara değiştikçe içimizdeki o belirsizlik hissi de katlanarak artıyor; Verso’nun her sorumuza verdiği o kaçamak ama bir o kadar da ağır cevaplar, ekibin üzerindeki o Gustave’sız kalmanın yarattığı öksüzlük hissini daha da derinleştiriyor. Monoco’nun ekibe dahil olmasıyla beraber o kaotik enerji biraz olsun nefes aldırsa da, Verso’nun Renoir ile olan o karanlık ve "kan bağı" kadar sıkı geçmişi, her kamp ateşinin başında aramızda görünmez bir duvar gibi yükseliyor. Kerpetenle ağzından aldığımız her bilgi kırıntısı bizi daha büyük bir çıkmaza sürüklerken; 100 yıldır yaşlanmamanın bir lütuf mu yoksa bu adaya hapsolmuş bir lanet mi olduğunu sorgulamaya başlıyoruz.

Yol boyunca karşımıza çıkan ve adeta birer sanat eseri gibi donup kalmış eski yerleşim yerlerini gördükçe, Ressam’ın bu dünyaya bıraktığı izlerin sadece birer çizim değil, yaşanmışlıkların üzerine atılmış ağır birer düğüm olduğunu fark ediyoruz. Maelle’in o içine kapanık sükuneti, yerini yavaş yavaş her an patlamaya hazır bir volkana bırakırken; Verso’nun "Gidip görmeniz gereken daha çok şey var," diyerek bizi sürüklediği o Eski Lumiere’in yıkık dökük ama bir o kadar da görkemli sokaklarında bizi nelerin beklediği tam bir muamma... Gustave’ın o gaddar mantığı yanımızda olmasa da, artık elimizde Monoco’nun o öngörülemez yetenekleri ve Verso’nun rehberliğinde şekillenen, ancak her an bir ihanetle sonlanabilecek kadar pamuk ipliğine bağlı bir yol haritası var.

Eski Lumiere'in o görkemli ama terk edilmişliğin hüznüyle çökmüş sokaklarına daldığımızda, atmosferin ağırlığı üzerimize bir kâbus gibi çöküyor; ancak bu kasveti dağıtan tek şey, Monoco’nun o dur durak bilmeyen enerjisi oluyor. Verso tam o 100 yıllık vakarıyla geçmişin karanlık bir detayını, o Keşif 0 günlerinden kalma bir anıyı anlatmaya yeltendiğinde, Monoco’nun araya girip "Dede, yine mi aynı hikaye? Bari bu sefer içine biraz aksiyon ekle de uykumuz gelmesin," diye takılması, ekibin üzerindeki o ölü toprağını bir nebze de olsa kaldırıyor. Verso’nun o her şeyi bilen ama hiçbir şeyi tam anlatmayan tavrına karşılık Monoco’nun "Sen kesin o zamanlar da böyle suratsızdın, ekip seni yanına sadece moral boz diye almıştır," gibi iğnelemeleri, aralarındaki o tuhaf ama iç ısıtan dinamizmi iyice gözler önüne seriyor.

Bu ufak gülüşmelerin ardından, şehrin merkezine doğru ilerledikçe karşımıza çıkan o çarpık yapılar bizi tekrar gerçekliğe, yani bu adanın o acımasız doğasına döndürüyor. Yol boyunca karşımıza çıkan o tuhaf, donup kalmış gölgeleri aşarken, Verso’nun aslında bu sokakların her taşını tanıdığını ama buralardan geçerken neden uzaklara daldığını daha iyi anlamaya başlıyoruz. Maelle’in, Gustave’ın yokluğunda artık daha keskin bir liderlik kumaşına büründüğü bu anlarda; Monoco’nun bir yandan düşmanları maymuna çevirip bir yandan da Verso’nun o asırlık ciddiyetini yerle bir eden esprileriyle Eski Lumiere’in o dar koridorlarında ilerlemeye devam ediyoruz.

Tam o meşhur meydanlardan birine ulaştığımızda, Verso’nun aniden durup "Burası..." diye fısıldadığı o an, Monoco bile susuyor; çünkü biliyoruz ki kerpetenle ağzından laf aldığımız o adamın bile sessiz kaldığı bir yer, ya çok büyük bir acının ya da bu topraklarda saklı kalan o asıl sırrın başlangıç noktasıdır...

Etrafta devasa, altın renginde ışıldayan kılıçlar ve şehrin merkezinde ölü, devasa bir Akson görüyoruz. Grup, "Nasıl devam edeceğiz?" diye düşünürken Verso, Monoco’dan kendilerine bir geçit açmasını istiyor; bunun üzerine Monoco işin dozunu kaçırıp grubun ayrılmasına vesile olacak o absürt hareketi yapıyor: Bize saldıran Buzalev’in şeklini alıp önlerindeki binayı yıkmak gibi…

Ayrı kalan gruptan Lune, Sciel ve Monoco keşif 58’in günlüğünü bulurken; öteki tarafta kalan Maelle, Verso ve Noco, Ressam’ın kalbini aramak için dolanırken malikaneyi şehrin göbeğinde buluyor. Tuhaftır ki bu esnada birden Verso ortadan kayboluyor ve sadece Maelle olarak ilerliyoruz… Malikaneye ulaşan Maelle’e malikane tepki verip kendisini açıyor ve içeriden daha önce Maelle’i kurtaran “Küratör’ün” kadın hali gibi başka bir varlık gözüküyor. O varlığın jestlerine baktığımızda, içi boş yüzünde bile biraz hüzün sezebiliyoruz.

O varlığın Maelle ile bakıştığı esnada, “Ona kapıyı açacağını biliyordum!” diyerek içeriye atılmaya çalışan Verso, büyük bir kroma patlaması ile geriye püskürtülüyor ve içeriden Renoir çıkıyor…

Renoir ile girilen o sert tartışma sırasında sarsıcı bir gerçeği öğreniyoruz: Renoir, Verso’nun babasıdır ve Verso istese de istemese de korumak istediği o kanlı aile bağının bir parçasıdır. Ekibimiz bu bağlantıyı enine boyuna tartışmak istese de karşılarında ölümün timsali gibi duran Renoir varken buna vakit bulamıyorlar. Aramızdaki devasa güç farkını her hamlesinde tekrar tekrar gösteren Renoir’i alt ettiğimizi düşündüğümüz o an, aslında pek de bir şey yapamadığımızı o melun saldırısıyla bize kanıtlıyor; çünkü o toz duman arasında minik Noco’nun cansız bedenini fark ediyoruz. Renoir malikane ile birlikte ortadan kaybolsa da, geride bıraktığı ceset sayısı gitgide artıyor…

Kamp alanına geri döndüğümüzde, her daim enerjik olan Monoco’nun üzerinde resmen ölü toprağıyla gezdiğini görmek ekibi daha da sarsıyor. Ancak Lune, yas tutacak vakitleri olmadığını bildiği için Verso’yu sert bir sorguya çekiyor. Verso, “Ben sizden bir şey gizlemedim, bilmeniz gereken her şeyi söyledim,” diyerek kendini savunuyor; aslında bu haklı bir savunma olsa da, karşısındaki düşmanın babası olması gerçeği güvenimizi zedelemeye yetiyor.

Ressam’a ulaşmak için tek yolun malikanenin içindeki kalbi yok etmek olduğunu söyleyen Verso’nun sözlerinde bir çelişki daha bulunuyor: Keşif 58 ekibinin günlüğünde bahsedilen "ikinci yol". Bunu duyan Verso, suçüstü yakalanmış birinin telaşı yerine, “Bu imkânsız!” diyerek samimi bir şaşkınlık sergiliyor. Bu tepkiden anlıyoruz ki Verso, ekibi bilerek yanlış yönlendirmekten ziyade, diğer yöntemin gerçekten imkânsız olduğuna kalpten inanıyor.

Lune, bu imkânsızlığın sebebini öğrenmek için Verso’yu iyice sıkıştırdığında aradığı cevabı yine kendi veriyor: “Aksonlar”. Verso bunu doğrulayarak onlardan birini öldürmenin imkânsız olduğunu ısrarla vurguluyor. Ancak Lune, şehirde buldukları ölü Akson’u hatırlatıp, “İmkânsızsa bu nasıl oldu?” diye sorunca Verso’nun yanıtı net oluyor: “Bilmiyorum ve yapanla karşılaşmak istemem.”

Ölümsüz olan ve 100 yıldır bu adada her türlü dehşete göğüs germiş bir adamın, ölümden daha büyük bir korkuyla bu cümleyi kurması, Aksonların heybetini bir kez daha ortaya koyuyor. Yine de inatçılığından ödün vermeyen Lune, kilit isme gitmeye karar veriyor: “Küratör”. Onun yanına gidip Aksonlardan bahsettiğimizde aniden celallenen Küratör, bariyeri yıkabilecek kadar yoğun kroma barındıran bir kılıç dövmek için Aksonların kalbini istiyor. Böylece ekibimizin sıradaki kanlı hedefi belli oluyor: Aksonlar.

Bu aksonlardan birinin öldüğünü zaten şehir merkezinde görmüştük. Verso bize geriye 3 akson kaldığını ve bunlardan 2 tanesinin kalbini almamızın yeterli olacağını söylüyor. Aslında kendisi hala ressamın kalbini bulmanın en iyi şansımız olduğu konusunda ısrar etse de, kendi planının artık işe yaramayacağını anlayınca bize aksonların yerini söylüyor ve hangi sıra ile saldırmamız gerektiği hakkında tavsiyeler veriyor.

Tavsiyeleri de sırasıyla şu şekilde: İlk olarak bir aksonun bulunduğu yükseklik yüzünden ona yetişmemizin imkansız olduğunu söylüyor ve diğer iki aksona yönelmemizi istiyor. Bu ikisi arasından da ilk olarak batıdaki aksona saldırmamızı tavsiye ediyor. Bunun sebebi de geçmişteki keşif ekiplerinin üst üste ona saldırması ve onu iyice yıpratmış olması. Tabii istersek doğudakine de gidebileceğimizi ama bunun için henüz erken olduğunu da ekliyor. Yani oyun bize burada "istersen doğudakine git ama bence batıdakine git" diyerek güzel bir yönlendirme yapıyor.

Burada kendi oynayış tarzımla anlattığımdan ötürü oyunun tavsiyesine 3 oynayışımdan 2'sinde uydum, evet bu gereksiz detaylı incelemeyi yazarken araya giren süreç yüzünden oyunu 2 kere daha bitirmek zorunda kaldım ama en çok tercih ettiğim rotayı aktaracağım için o yoldan devam edeceğim...

Devam edecek olursak ben ilk olarak Verso'nun tavsiyesine kulak verip batıdaki aksona girdim ve yukarıda yazdığımla çelişerek buradaki iki seçeneği de size açıklayacağım; aynı şeyi doğudaki aksonla karşılaşmam durumunda da yapacağım, yani detay manyağı bir okuyucuysanız eğer kafanızda hiçbir soru kalmadığına emin olacak şekilde yazıyorum.

Batıdaki aksona ulaştığımda klasikleşmiş bir yüz yani maske değiştiren düşman tipi ile karşılaşacağımı ismi yüzünden düşündüm ama oyunun bunu sunum şekli yüzünden bu klişeden fazlasıyla keyif aldığımı itiraf etmeliyim, ne de olsa bu oyundan keyif almasam hiçbir güç beni bu oyunu 3 kere oynatmaya ikna edemezdi...

Peki burada bahsettiğim isim ne diyecek olursak bu isim "Binsuret" ve bu aksonu tarif etmek için Monoco "Gerçeği yalanlarla koruyan" dediği zaman acaba sorusunu tekrar tekrar sormaya devam ettim. İçeri girdiğimizde bizi üstünde birçok yüz ve maske motifi olan şövalye zırhlı biri karşılayıp "akson içeride sizi bekliyor ama isterseniz girmeden önce diğer yerlere de gidebilirsiniz seçim sizin" deyip gidiyor. Burada bize iki şeyi aynı anda söylüyor "bu aksonla yüzleşmeden önce buraya bakıp bakmamak size kalmış ve bu aksonun bir hizmetkarı var", oyunda gördüğümüz "ressam ve hanımım" olarak seslenilen iki figür dışında hizmetkara sahip ilk karşılaştığımız yaratığın bu olduğunu düşünürsek bu bile konumunu gösteriyor aslında.

Şimdi ilk olarak aksonun dediğine kulak verip diğer odalara girecek olursak "neşe, hüzün, öfke" olacak şekilde 3 farklı maske boss savaşı yapıyoruz ve sonra aksonun yanına gittiğimizde boss savaşı esnasında akson bu maskeleri çağırmaya çalıştığında maskeleri defettiğimiz için bunu başaramıyor ve gayet kolay bir boss savaşı veriyoruz.

Ama diyelim ki sözlerine kulak asmadınız yani diğer yolu seçtiniz o zaman akson sizi cezalandırırcasına sürekli size zayıflatma atıp hem her vuruşunda kalkan yenileyen hem de sizin üstünüzde varsa o kalkanları çalan cidden uğraştırıcı bir boss savaşına dönüşüyor. Bunun yanı sıra kendisini hizmetkar olarak sunan o şövalyenin aslında asıl akson olduğunu da 2. fazında öğreniyoruz.

Bu arada belirtmeliyim sinematik esnasında maskeler bizim karakterlerin yüzüne yapıştığı esnada Monoco'nun suratında maske olduğu için suratından sekip duran maskelerin görüntüsü beni bayağı bir güldürmüştü... İşte bu şekilde gerçekleşen boss savaşı sonrasında o aksonun bir parçasını başarılı bir şekilde elde edebiliyoruz.

Kamp alanına dönüp "Küratör'e" parçayı teslim ettikten sonra hızlıca doğudaki aksonun yanına gidiyoruz ve içeriye adım attığımız anda büyüleyici bir dansa tanık oluyoruz. Bu büyüleyiciliği sadece "gerçekten çok güzel" tarzında değil de, mitolojilerdeki "sirenler" gibi yakalanırsan ayvayı yedin hissi uyandıran bir büyülenme haliyle yaşıyoruz... Ne de olsa şimdi karşı karşıya kaldığımız aksonun adı "Siren".

Bu akson bitmek bilmeyen çölün ortasında bir vaha tezatlığı ile su gibi akışkan, fazlasıyla çekici bir dans ediyor. Atmosfer olarak göz kamaştıran, kulağın pasını attıran bir ortam ile karşılaşmış olsak bile hedefimiz için ilerlemeye devam ediyoruz ve bu esnada en nihayetinde karşımıza "dokumacı" diye biri çıkıyor.

Burada aksonun kendisi bizzat istersen kes demese bile oyun bize iki şey söylüyor; ilk olarak gördüğümüzde bize "bu nevron tamamıyla zararsız görünüyor" dese bile hemen sonrasında karakterlerimiz "bu nevron siren için önemli gibi duruyor ne yapalım" diye soruyor, yani burada da bununla savaşıp savaşmama özgürlüğünü bize bırakıyor.

Savaştığımız takdirde nevronu kestiğimizde ufak bir suçluluk duysak bile, kesmediğimiz durumda olan şeyi size aktardığımda canımızın sıkılması riskine sahibiz... Bu nevrondan düşen pikto, Siren savaşında bize çok yardımcı oluyor ama eğer git gut yapma gibi bir niyetiniz varsa o piktoyu takmayabilirsiniz; şahsen ben 3 oynayışımda da o nevronu kessem bile o piktoyu üstüme takmadım çünkü saldırı paterni göz alıcı olsa bile oldukça kolay, ama bu kısmı mekanikler bölümünde anlatacağım.

Siren savaşı sonrasında güzel bir sinematik sekans yaşıyoruz ve direkt kampa geçiş yapıyoruz. Orada Küratör'e bu iki aksonun parçasını da teslim ettiğimizde Maelle anlık olarak Küratör yerine karşısında Renoir'i görüyor ve bunu söylediğinde Verso "o kişiler üstünde ciddi bir etki bırakıyor, ben de eskiden kabus gibi onu görürdüm" diyor.

Ama asıl soru şu: Bu ne kadar doğru? Geçmişte bize bazı şeyleri eksik anlattığı anlara birçok kez şahit olmuştuk, Verso'nun bu tavrından ötürü şimdilik bunu kenara not almaktan başka bir şey yapamıyoruz.

Küratör verdiği sözü tutup bize "Bariyer Yıkan" adındaki estoc tipi kılıcı yapıyor ve bu kılıcı Maelle'ye teslim ediyor. Zaten size anlatmadığım ilginç bir detay daha yaşanıyor aslında, daha ilk aksonun parçasını teslim ettiğimiz esnada... Küratör o parçayı özellikle Maelle'nin teslim etmesi konusunda ısrarcı davranıyor. Bunun dışında Maelle'yi adaya gelişimizden sonra ilk bulduğumuz ana baktığımızda da ona fazlasıyla "korumacı" yaklaşan bir Küratörle karşılaşmıştık; yani gözle görülür bir şekilde bu adamın Maelle'ye karşı özel bir ilgisi olduğuna tanık oluyoruz...

Kılıcı alıp Ressam'ın Monolit'e kurduğu bariyere gittiğimizde Maelle zorlanmadan kılıçla o engeli yarmayı başarıyor ve en nihayetinde mahşer için Monolit'e adımımızı atıyoruz... İçeriye girdiğimizde ufukta yıpranmış ve keder içinde fetüs pozisyonunda oturmuş olan devasa Ressam'ı görüyoruz. Hemen saldırı pozisyonu alıyoruz ve savaşa başlıyoruz ama...

Ama Ressam hiçbir şey yapmıyor; yaptığımız hiçbir hamle ona ulaşmıyor ve her tur ona geçtiğinde ekranda tek bir şey yazıyor: "Ressam hiçbir şey yapmıyor." Açıkça söylemek gerekirse bunu sinematik bir sekans olarak değil de, böyle combat halinde deneyimlediğim ilk sefer içimdeki o "bir şeyler yanlış" hissi resmen zirveye ulaşmış ve bu sunum şekline şapka çıkarmıştım. Çünkü burada şuna tanık oluyorduk: Biz onun gözünde hiçbir şeyiz, ya da gerçekten öyle miyiz? Bizi tek bir darbe ile dumura uğratabilme gücünü orada bizzat sergiliyordu Ressam.

Savaş sekansının bir yere ulaşmamasının ardından ekip her şeyi denediklerini söyledikleri esnada ortam aniden kromasını kaybediyor ve malikanede Maelle'nin gördüğü o Küratör'e benzeyen kadın ortaya çıkıyor; Verso ile Monoco harici herkesin vücudunu alevler kaplıyor. Grup acı içinde çığlık atarken Verso gözünü o figürden ayırmadan Maelle'nin yanan yüzünü göğsüne bastırarak acısını dindirmeye çalıştığı esnada figür bir yarık açıp gidiyor ve birden ortam kromasını geri kazanırken aynı şekilde ateş de kayboluyor...

Figür gittikten sonra Maelle, karşılarında duran o devasa suretin aslında Ressam olmadığını, asıl onu o yarığın içinde hissettiğini söyleyince grubumuz hızlı bir karar alıp içeriye adım atıyor. Monolit'in de derinliklerine, yani "Asıl Monolit'e" doğru, zirveye varacak bir yolculuğa çıkıyoruz.

Bu tırmanış esnasında daha önce bahsettiğim "soluk kadın, çocuk ve adam" gibi figürlerin geçmiş hikayelerine tanık oluyoruz ve Verso'nun tepkilerindeki o derin hüznü bizzat görebiliyoruz. Bize yine bir şeyleri anlatmaktan ısrarla çekinen Verso'nun çenesinin düşeceği anı beklesek bile, artık cevaba fazlasıyla yakınız.

Zirveye nihayet ulaştığımız noktada, o soluk suretlerin geçmiş kalıntıları gibi duran yaşamlarına son kez tanık oluyoruz ve tam o esnada bizi gerim gerim geren o meşhur baston sesi duyuluyor; Renoir bize doğru yavaşça yaklaşıyor...

Normalde böyle bir durumda ekibimizin hemen silahlarına davranmasını bekleriz; ama Verso sakince Renoir'e doğru yaklaşıp "Ressam'ı alt etmeye geldik" dediğinde, Renoir bize beklenmedik bir yanıt veriyor: "Yas tutan tek o değil, seni kaybetmenin acısını hepimizin içine kazıdı."

Tam olarak neden bahsedildiğini o an anlayamasak bile bu noktada şundan artık emin oluyoruz: Renoir aslında sadece "ölümsüzlük" peşinde koşan, keşif ekiplerine ya da bize engel olmaya çalışan basit bir kötü adam değil. Bu motivasyonun arkasında çok daha farklı bir şey var. Burada "anlıyoruz" yerine "emin oluyoruz" ifadesini seçme sebebimse, bu noktaya kadar karşılaştığımız her Renoir anında oyunun bize bu mesajı zaten hissettirmiş olması. Her ne kadar olabildiğince detaylı bir şekilde yazmaya çalışsam da, bu incelemeyi bir romana çevirmeden o hissi tam olarak aktarma imkanım olmadığını bildiğim için o kısımları şimdiye dek hep üstünkörü geçtim.

Bu noktada gerçekleşen diyaloglar sonrasında Renoir için sadece şunu diyebiliyoruz: "Bu adamın tek arzusu ailesini bir arada tutmak." Sağlıklı bir aile ortamında yetişmiş herkesin içinde muhakkak bulunan, bu imkana sahip olmayanların ise arzulayabileceği türden bir hayalden söz ediyoruz burada...

İyi bir karakter yazımında bir karakteri anlamlandırabilmek önemlidir; burada "empati kurmaktan" değil, onu sadece "anlayabilmekten" söz ediyorum. Tükettiğimiz ve aklımızda yer etmiş kurgu eserleri dikkatli incelediğimizde, konum olarak kötü tarafta yer alan protagonist ya da antagonistlere baktığımızda muhakkak bu derinliği görürüz. Tabii ki tek kriter bu değildir ama önemli bir ölçüttür. Bazı formül dışı kalıp yine de başarılı olan eserler bulunsa bile Expedition 33 bu grupta yer almıyor; yani burada biz Renoir'i gerçekten anlamaya başlıyoruz.

Konuşmanın sonuna doğru Renoir, Maelle'i göstererek "Senin ailen biziz, o değil" dedikten sonra duyduğum en iyi repliklerden birini söylüyor: "Seni kurtarmak eğer seni kaybetmek anlamına geliyorsa, öyle olsun." Yükselen müziğin eşliğinde sinematik sonlanırken Renoir ile olan son savaşımıza giriş yapıyoruz. Burada Verso ekibe dönüp "Onu öldürmemize gerek yok, alıkoysak yeter" dese bile, içini intikam duygusu doldurmuş olan Maelle "Hayır, onu öldüreceğiz" diyor ve Verso başka bir şey demeden savaş duruşunu alıyor.

Gayet güzel bir boss savaşı verdikten sonra sahneye gelen Küratör ile Renoir arasında bir diyalog yaşanıyor ve Renoir ona, Verso'yu işaret ederek "Nihayet karşılaştık, oğlundan kalan bu işte" gibi bir cümle kuruyor. Ama bir dakika... Verso, Renoir'ın oğlu değil miydi?

Tamam, bu noktadan sonra ikide bir ortaya boş soru atan o sorgulayıcı anlatıcı rolümü bırakacağım; fakat oyun bize tam olarak bu kafa karışıklığını yaşattığı için, buraya kadarki süreci bu üslupla aktarmayı uygun buldum. Şimdi ise hikayeye daha berrak bir şekilde devam etmek niyetindeyim.

Renoir'ın tüm kışkırtmalarına rağmen sakince Maelle'nin yanına giden Küratör, elini ona uzatıyor ve Maelle de bu çağrıya karşılık veriyor. Sonrasında Maelle'nin elini tutup Renoir'ın kalbine koyduran Küratör'ün bu desteğiyle birlikte, oldukça ilginç bir ana tanık oluyoruz... Maelle, tüm bu yolculuğa çıkma sebebimiz olan gomajı doğrudan Renoir'ın üstünde uyguluyor.

Bu gomaj işlemi sonrasında ortadan kaybolan Küratör arkasında fazlasıyla soru işareti bırakmış olsa da, önümüzde hala yüzleşmemiz gereken bir Ressam var. Renoir'ın savunduğu o kapıdan içeri girdiğimizde, Küratör'e benzeyen o kadın figürünün başından beri aslında "Asıl Ressam" olduğunu öğreniyoruz ve bu durum, Küratör'e karşı kafamızda birikmiş olan şüphelerin yanına bir yenisini daha ekliyor.

Verso'yu gören Ressam büyük bir mutlulukla ona yaklaştıktan sonra "Geri dönmüşsün" diyor ve aniden duraksıyor; "Peki ama yangın... Bu gerçekten sen misin?" diye ekliyor. Kendi kendine konuşmaya, monologlar aktarmaya devam ediyor ve bu sözler onun içindeki o emin olamama ya da gerçeği kabullenememe durumunu gün yüzüne çıkarıyor. Çünkü sürekli "Yoksa o mu?" ya da "Bu da onun oyunlarından biri mi?" gibi sorular sorup duruyor...

Bu sayıklamalarının arasına bir de Maelle'ye dönüp "Alicia" demeyi ekleyince; geçmişte gördüğümüz o kromasız, yüzü maskeli olan Verso'nun kız kardeşini doğrudan hatırlıyoruz. Ressam, Maelle'ye doğru bakıp "Yüzün..." dediğinde, endişe içinde ellerini yüzüne götüren Maelle "Yüzüm... Yüzüme ne olmuş? Yine mi yakacaksın yüzümü?" sorusuyla karşılık veriyor.

Alicia ismi üzerine yorumlarını sunan ekibin önünde, Verso'nun elini tutmaya çalışıp "Gel" diyen Ressam'a Verso'nun yanıtı net oluyor: "Verso öldü, senin de eve dönmen lazım." Bu sözlerin ardından Ressam, "Siz onun eserisiniz ve benim elimden bu tuvali alamayacaksınız!" diyerek etrafa devasa bir kroma yaydığı esnada Verso, "Keşifleri işte tam bu yüzden başlattık" diyor ve büyük savaş başlıyor.

Genelde "Güzel bir savaş veriyoruz" deyip geçsem bile fark etmişsinizdir ki ilk Ressam mücadelesinde bunu yapmamıştım; aynısını şimdi, en azından ikinci faz için de uygulayacağım. Çünkü ilk aşama tam olarak o "Güzel bir savaş veriyoruz" şeklinde aktarılacak cinsten bir fazken; ikinci fazda devasa heykel suretindeki Ressam'ı savaşa çağıran asıl Ressamla birlikte Esquie de sahneye geliyor. Bunca zamandır cebinde fırfırı saklayan Verso, Esquie'ye taşı veriyor; ardından ekibimiz onun sırtına çıkıyor ve ikinci savaş, Esquie'nin bize zemin oluşturmasıyla devam ediyor.

Ancak sırf bu sinematik sekans için bu kapışmayı kaleme almayacağımı, şu noktaya kadar okuyan sizler zaten anlamışsınızdır. Burada bu anı özellikle yazmamın ilk sebebi, Verso'nun bunca zamandır fırfırı aslında yanında sakladığını açık etmekti; ikinci sebebi ise fazın sonuna doğru yaşanan o büyük kırılma...

Bu aşamanın sonuna doğru ekibimiz Ressam'a saldırmaya devam etse de, düşmanımızın sergilediği tavır bize "Biz doğru kişiye saldırdığımızdan gerçekten emin miyiz?" sorusunu sorduruyor. Peki nedir bu tavır derseniz; Ressam'ın turlarında yaptığı hamleler bizim için birer yanıta dönüşüyor: "Ressam bir kaşifin canını iyileştiriyor" ya da "Ressam bir kaşifi koruyor." Ekranda bu mesajları ilk gördüğüm anda yüzümdeki o zafer gülüşünün yerini dehşete bırakması çok hızlı gerçekleşmişti. Çünkü bu noktada oyun bize açıkça şunu fısıldıyordu: "Siz bunca zamandır koca bir yalanı kovalıyordunuz..."

Savaşın bitişiyle birlikte bitap düşmüş olan Ressam, usulca Verso'ya doğru yaklaşıp kendini bırakıyor ve onun dizlerinde son dakikalarını geçirirken tek bir soru fısıldıyor: "Neden?" Verso'nun buna verdiği yanıt ise boğazımızdaki düğümü daha da sıkarcasına, "Dinlen artık, yakında her şey düzelecek" oluyor...

Maelle nazikçe sokulup Ressam'a gomaj uygularken, onun son sözü Maelle'ye bakarak "Alicia" demek oluyor ve bu fısıltı, Maelle'nin içinde uzun zamandır kırılmaya başlayan o duygusal duvarda devasa bir gedik daha açıyor.

Monolit üzerinde duran o uğursuz "33" sayısının silinmesine ekibin geri kalanı coşkuyla sevinirken, Verso ve Monoco'nun yüzünde derin bir hüzün ifadesi beliriyor. Monoco, "Artık bitti, hepiniz özgürsünüz" diyor; fakat bunu söylerken yeni bir başlangıcı müjdelemekten ziyade, kaçınılmaz bir sonu kabullenmiş gibi bir duruş sergiliyor.

Esquie'nin sırtında Lumiere'e doğru giden ekibimiz, artık önlerinde daha uzun bir ömür olduğu gerçeğine hem adapte olmaya çalışıp hem de sevinirken, bir yandan da gelecekte ne yapacakları üzerine hayaller kuruyor. Lumiere'e vardığımızda ise büyük bir festival havasına tanık oluyoruz. Nitekim bu coşku, bu tür bir oyunda –yani "Ağıdı Resmeden" bu tekinsiz dünyada– çok uzun sürmüyor...

Size daha sonra bahsederim diye üstünü kapattığım bir olay vardı; Alicia'nın gelip Verso'ya bir mektup teslim ederek sessizce çekip gittiği o an. Bu mektubun içeriğinden bahsetmenin vaktine, oyun bize tam da şu anda gösterdiği sinematik sekansla karar veriyor. Verso festival esnasında Lumiere limanına gidiyor ve herkesten uzak, tek başına oturup o mektubu açıyor:

"Kardeşim, Ailemizi ve onların ailesini saran çatışmalardan ve aldatmacalardan yoruldum. Bu yüzden bu mektubu sana emanet ediyorum. Onu ona verip vermemek sana kalmış. Olacaklarla barışığım. Zamanı geldiğinde, umarım sen de öyle olursun. Maelle, Seni kardeşimle birlikte izlemek tuhaf bir his. Gülüp eğlenirken... Beni yaralayan izler ve anılar olmadan. Alicia – olması gerektiği gibi. Benim olduğum bu boyanmış hâl değil. Ailem, sizinkinin bir yansıması. Ve bu dünya, bir ayna. Annen, Ressam, kederini bastırmak için bu dünyayı boyadı. Keşfinizin dünyayı sarsarak hepimizi uçuruma sürüklediğini görmek... Ressam'ın dünyasında ilerlerken, bizi yok etmek isteyen birine karşı duran tek gücü kaybederdiniz. Gommage çiçeklerini çağıran kişi. Bir sevgi eylemi. Çünkü o, onu seviyor. Babanız. Monolit'in üzerinde hepimiz için bir uyarı resmediyor. Gücü tükenirken kurtarabileceği az sayıdaki kişiden biri. Hepimiz ailelerimizin gelişmesini isteriz. Ama senin ailen yalnızca birinin hayatta kalabileceğine inanıyor. Fakat belki sen başka bir yol bulursun. Aramızda yaşamış biri olarak... Belki babandan ve kız kardeşinden farklısındır, tıpkı benimkinden farklı olduğun gibi. Annen hayatı resmediyor. Baban ise ölümü. Peki sen neyi resmedeceksin?"

Verso bu mektubu okurken bizim ekranda tanık olduğumuz şey ise ölümün çiçek bahçesine dönüşüyor... Gomaj; yaş ayırt etmeksizin Lumiere içerisindeki herkesi birer birer hayattan koparıyor.

Geçmişe bir bakış... Monolit yılı 49 yazısının ardından, ateşler içinde "Her şey yoluna gelecek" diyen Verso'yu görüyoruz ve ekranda şu yazı beliriyor:

Kapanış Alicia:

Birden rüyadan uyanan; yüzü yanıklar içinde kalmış ve konuşamayan Maelle, yani Alicia ile karşılaşıyoruz... Clea'nın onu Renoir'ın atölyesine çağırmasıyla birlikte yanına doğru harekete geçen Alicia ile şu ana kadarki neredeyse tüm soruların cevabını tek tek alıyoruz. Burada gerçekleşen her bir diyaloğu uzun uzadıya anlatmaktansa, aldığımız cevapları sırasıyla dizeceğim:

• Yukarıda okuduğumuz mektupta da öğrendiğimiz gibi, aslında tüm vaktimizi bir tablonun içinde geçiriyorduk.
• Verso, Maelle'nin yazarlar tarafından kandırılması sebebiyle Dessandre ailesinin evinin kundaklanması sonucu çıkan yangında can veriyor; Alicia da bu trajedide yüzünü ve sesini kaybediyor. İşleri daha da kahredici hale getiren şey ise, Verso'nun isterse o yangından kaçıp kurtulma imkanı olmasına rağmen Alicia'yı kurtarmak için kendini feda etmiş olması.
• Bu yasa dayanamayan anne Aline, Verso'dan kalan son şeye, yani onun yaptığı o tabloya karşı ölümcül bir saplantı geliştirip tüm vaktini o tuvalin içinde yaşamaya adıyor. Bu durumdan endişelenen ailenin babası Renoir ise tabloya girip "Büyük Kırılma" denen olaya sebep oluyor. Aline'yi Monolit'e hapsetmeyi başarsa da, kendisi de aynı şekilde Monolit'in derinliklerine tutsak düşüyor. Ancak Renoir o süreçte de tabloyu içeriden silmek için "Gomaj" uygulamaya devam ettiğinden; Aline çaresizce, her yıl gücünü biraz daha kaybettikçe Monolit'in üzerine o uyarı sayılarını resmediyor.
• Aile içinde "Ressamlar Birliğinin Başkanlığını" da üstlenen Aline, en üstün resmetme yeteneğine sahip olduğu için ailenin büyük kızı Clea, o devasa kromayı ondan tamamen söküp alamasa bile Aline’e geri dönmesini engellemek adına "Nevronları" yaratıyor. Böylece onun tablodaki gücünü zayıflatıp gerçek dünyaya dönmesini kolaylaştırmayı amaçlıyor. Aline ise hem Renoir’ın silme çabasıyla hem de Clea’nın bu hamlesiyle aynı anda mücadele ettiği için her sene gücünden biraz biraz kaybediyor.
• Renoir da aslında bu tabloyu silmekten nefret ediyor; çünkü en nihayetinde bu tuval, ölen oğlundan kalan son hatıra... Ama bu son şeye karşı geliştirilen saplantıyı başka türlü yıkamadığı için tuvali sonlandırmaktan başka çare bulamıyor. İzlediği yol ise; tuvali hala içeriden resmetmeye devam eden ve daha önce "soluk çocuk" olarak adlandırdığımız Verso'nun ruhundan kalan son parçayı, tabloyu bitirmeye ikna etmek.
• Tablo içinde gördüğümüz diğer o "soluk" figürler de aslında gerçek dünyadaki aile üyelerinin ruhani parçaları.
• Monoco ve Noco aslında Dessandre ailesinin köpeklerinin isimleri... Zaten bu yüzden Verso ile Monoco arasında o ufak çatışmalara ve derin bir dostluğa tanık oluyoruz. Ayrıca bu gerçek, Monoco'nun oyundaki o garip ayak takıntısını da bir noktada son derece anlaşılır kılıyor...
• Bu yaşadıkları ilk tablo içi çatışma değilmiş, hatta en uzunu bile sayılmazmış. Ama işin taşıdığı riski erkenden fark eden Renoir, geçmişte kendisi de bir tabloya karşı benzer bir saplantı geliştirdiği için bu sefer duruma erkenden müdahil olmak istemiş.

Clea, Alicia'ya olan öfkesini gizlemeye bile çalışmıyor; ailenin favorisi olan Verso'nun ölümünden ötürü bariz bir şekilde Alicia'yı suçluyor. Oturduğu yerde kalmasını ve hiçbir işe bulaşmamasını sert bir dille tembih ediyor. Ancak Alicia yardım etmekte ve kefaret ödemekte ısrarcı davranınca Clea, "Pekala, hiç değilse ayak altında dolaşmazsın" diyerek bu teklife olumlu yaklaşıyor. Aline'in o dünyaya yeniden erişmesini engellemek adına tabloyu güvenli bir şekilde sakladıktan sonra içine giriş yapan Alicia, Aline'nin yoğun kromasına karşı direnemeyip tablo içinde "Maelle" olarak doğuyor.

Ufak bir geçmişten bugüne sinematik sekansı izliyoruz ve sonrasında kendimizi felaket sonrası tablonun içinde Maelle olarak buluyoruz.

Bomboş Lumiere şehrinde tek başına bankta oturan Verso'nun yanına gittiğimizde, artık her şeyi hatırlayan Maelle ve Verso arasında ufak bir konuşma yaşanıyor. Maelle, "Annemi artık tablodan attığımıza ve ben tabloyu sakladığıma göre babamla bu durumu konuşursak tabloyu silmemesi yönünde ikna edebiliriz." diyor. Verso ise buna karşılık, "Bu kadar uzun süren bir savaş sonrası sence bu kadar kolayca vazgeçer mi?" sorusunu yöneltiyor. Maelle'nin cevabı net oluyor: "Ben ondan rica edersem yelkenleri hemen suya indirir."

Verso duruma pek ikna olmasa da sessiz kalıyor ve birlikte Küratör'ün, yani gerçek Renoir'ın yanına gidiyorlar. Renoir ile olan konuşma esnasında Maelle'nin de Aline gibi bir saplantı geliştirdiğini fark eden babası çıkışarak ona hemen eve gitmesini tembihliyor; ardından etrafı nevronlarla doldurarak savaş alanı sahnesini kurmaya başlıyor. Bu gerilim anında Esquie ve Monoco hemen gelip Verso ve Maelle'yi alarak oradan kaçırıyorlar.

Kamp alanına dönen ekip sessizce otururken Maelle, hatırladığı ressam yönüyle Sciel ve Lune'yi geri getirmeye çalışıyor. Ancak bir türlü başaramayınca Monoco, "Kendine çok yüklenme, ressam yönünü hatırlayalı yalnızca bir gün oldu." diyerek onu teselli ediyor. Maelle ise "Babam oysa çok kolay yapmıştı." diye hayıflanıyor.

Verso o anda sessizliğini bozarak, "Kalıpları değil hissi hatırla. Onlara benzeyen bir şey yapmaya çalışırsan başarısız olursun. Onlarla geçirdiğin vakti hatırla..." tavsiyesinde bulunuyor. Maelle, Verso'nun sözlerine odaklanarak tekrar deniyor ve bu sefer başarıyor.

Gomajdan geri döndüklerini algılamaya çalışan Sciel ve Lune, yaşadıkları afallamayı atlattıktan sonra Maelle onlara, "Konuşacak çok şeyimiz var." diyerek her şeyi anlatıyor. Her şeyi öğrenen Lune, öfkeyle Verso'ya "hain" dese bile Verso geri adım atmıyor ve "Annemin hayatı için bir tabloyu feda etmek bana oldukça kabul edilebilir gözüktü." diyerek kendini savunuyor. Lune kendince haklı argümanlar öne sürse de en sonunda Verso'nun da kendi dünyasında haklı olduğunu fark edip sessizleşiyor. Lakin bu sessizlik kesinlikle sakinleşme değil, sadece öfkesini içine gömmekten ibaret kalıyor.

Buna karşın Sciel, Verso'ya karşı çok daha anlayışlı bir yaklaşım sergiliyor. "Pierre şu anda geri gelecek deseler gözümü kırpmadan bir çırpıda seni feda ederdim, o yüzden benden özür dileme." diyerek Verso ile tamamen benzer düşündüğünü açıkça ifade ediyor.

Grup bir araya toplanıp Renoir'ın neden hala tabloyu yok etmediği konusunda tartışmaya başlıyor. Maelle, "Uzun zamandır babam annemle savaşıyordu, şu anda kendini toparlamaya çalışıyordur. Yani bu, zamanımızın çok olmadığı anlamına geliyor." diye yanıt veriyor.

Sciel ve Lune geri getirildiği ilk anda, Sciel tarafından bir soru sorulmuştu. İnceleme esnasında sık sık yaptığım gibi burada da kronolojiyi azıcık çarpıtıp şimdi size o soruyu ve yanıtı aktaracağım. Bu soru, "Bizi geri getirdiğin gibi onları da geri getirebilirsin, değil mi?" şeklindeydi. Maelle'nin cevabı ise "Evet ama tablodaki tüm kroma şu anda babamın kontrolünde." olmuştu.

Lune ise oyunun ilk act'ında geçen bir detayı hatırlatarak, "Gustave, adada bulduğumuz cesetlerde kroma olduğunu söylemişti." diye ekliyor. Maelle buna karşılık, "Evet ama eski ve bozulmuş kroma onlar. Onları geri getirsem bile tam olarak kendileri gibi gelmezler." diyor.

İşte bu noktada grup, o eski keşif ekiplerini toplayıp Renoir ile olacak olan son çarpışmada kullanma fikrini öne sürüyor: "Gelmiş geçmiş en büyük keşif ekibini topluyoruz..."

Ekipleri topladığımızı gösteren ufak bir sekansın ardından oyun bizi serbest bırakıyor; istersek dünyada gezebilir, istersek oyunu doğrudan sonlandırabiliriz. Size tavsiyem az biraz gezmeniz ve güçlenmeniz yönünde olacaktır ama bu kısma ekstralar ve mekanik bölümünde girişeceğim. Şimdilik direkt son savaşa gitmişiz gibi devam edelim.

Lumiere'ye varıp keşif ekiplerini çağırıyoruz ve aşırı epik bir müzikle akan sekansta, çağırdığımız ekiplerin bize saldıran nevronları def ettiğine tanık oluyoruz. Şehrin limanından başına doğru ilerlerken bazı hikayesel detayları gözlemliyoruz. Bunlardan bahsedip bahsedip "sonra" demem sizi biraz sinir etse bile, bunları nerede gördüğümü belirtmem gerektiğini düşünüyorum.

Yolun sonuna vardığımızda orada Renoir ile karşılaşıyoruz. Oldukça sakin bir şekilde Maelle'yi geri dönmeye ikna etme çabasına girse bile Maelle, Sciel ve Lune yine kendi argümanlarını sunarak aksi şekilde onu ikna etmeye çalışıyor. En sonunda bu işin sonu da savaşa geliyor ve ben bu noktada biraz fazla güçlenmiş olduğumu görüyorum... Şunu söyleyebilirim ki, eğer sinematik bir sekansla ikinci faza geçiş olmamış olsa eminim burada gerçek manada savaşı sonlandırırdım. Lakin işte o ikinci fazda Aline'nin geri gelişi ve müziğin girişi, aklımdan hiç çıkmayacak bir an kesinlikle.

Ben bu savaşı hızla sonlandırdığım için bu incelemeyi yazarken YouTube üzerinden savaşı uzatan birinden tekrar izledim... Renoir'ın yakarışları gerçekten de insanın içini cız ettiren türden yakarışlardı; çünkü yukarıda bahsettiğim gibi bu adamı anlayabiliyordum, hatta bu noktada onunla empati kurabiliyordum artık. Kendimi bir çıkmazın içinde hissediyordum çünkü iki tarafa da neredeyse eşit seviyede hak veriyordum.

Bunun üzerine savaşın sonunda Renoir, kendisinin ne Aline'yi ne de Alicia'yı terk edememe sebebini gösterdiğinde onun çaresizliğini gerçekten hissettim; çünkü adamın etrafı resmen yaşayan ölülerle çevrilmişti. Saplantılı bir eş, evin yükünü omuzlamış intikam isteği içindeki büyük kız ve yangında mutluluğu da yanmış olan, bir hayalet gibi gezen küçük kız... Karşımızda sadece ailesinin tamamen çökmesini engellemeye çalışan bir baba var ve oyun bizi bu gerçeğin ağırlığı ile eziyor...

Maelle babasına "eve döneceğim" sözünü vererek onu geri dönmeye ikna ettiği esnada, Renoir gitmeden önce kendisini anlayabileceğini düşündüğü tek kişiye, yani Verso'ya bakarak tabloyu terk ediyor. Verso ise Renoir'ın açtığı o yarıktan içeri girip tabloyu çizmeye devam eden "Küçük Çocuğun" yanına gidiyor ve "Artık çizmeyi bırak, dinlenebilirsin." diyor.

Tam o sırada Maelle ortaya çıkıp kılıcını çekerek Verso'dan geri çekilmesini "rica" ediyor. Verso buna karşılık, "Baban giderken aslında geri dönmeyi düşünmediğini anlamıştı ama gitti, çünkü sana güvenmeyi tercih etti." diyerek çıkışıyor ve yaşanan tartışmanın ardından kendisi de kılıcını çekiyor. İşte bu noktada oyun bize o son soruyu soruyor:

Tablonun kaderine karar ver.

• Verso olarak savaş.
• Maelle olarak savaş.

Bu, oyundaki son seçimimiz... Doğal olarak ben üç oynayışımda iki sonu da gördüm. İlk oynadığımda ve şu anda bile kendime en yakın gördüğüm son, Verso olarak savaştığımızda elde ettiğimiz son oldu. Şimdi size ikisini de anlatacağım.

İlk olarak, Verso şeklinde savaşıp Maelle'yi yendiğimiz senaryoya bakalım. Maelle giderken içeriye Esquie ve Monoco giriyor; ardından birbirlerine sarılıp onlar da Gomaj'a maruz kalıyor. Kafamızı çevirdiğimizde ise durumu kabullenen Sciel'i ve reddetme çabasında olmasına rağmen çaresizce boyun eğen Lune'yi görüyoruz. İkisi de bu duruma karşı farklı tepkiler verse bile, sonuçta kabulleniyorlar.

Ardından bir zaman atlaması görüyoruz. Burada artık ailenin yasını birlikte çektiklerini ve Verso'nun gidişini kabullendiklerini, onun mezarı başında bir arada durduklarında anlayabiliyoruz.

Maelle sonuna geldiğimizde ise Verso, acı ve çaresizlik içinde "Sil beni, artık yaşamak istemiyorum." diye yakarıyor. Maelle, "Eğer yaşlanabilseydin gülümsemek için bir nedenin olur muydu?" diye karşılık verdikten sonra yine bir zaman atlamasına şahit oluyoruz. Güneş ışığının yıkadığı Lumiere şehrinde neşe içinde gezinen vatandaşları; Gustave, Sophie ya da Sciel'in kocası Pierre gibi isimleri görüyoruz. Kapalı gişe bir piyano konseri salonuna giriş yapıyorlar ve orada yaşlanmış Verso'nun piyanist olarak bulunduğunu fark ediyoruz.

Sürekli müzik tutkusundan bahseden Verso'nun, niyeyse piyanoyu çalmakta kararsız kaldığını gördüğümüz o anda birden Maelle'nin de tıpkı Aline gibi yüzündeki kromanın yavaşça bozulduğunu fark ediyoruz ve Verso nihayet çalmaya başlıyor...

Bu son fazlasıyla yoruma açık. Benim kendi yorumumla şöyle diyebilirim ki; Maelle'nin tuvali artık kendi doğallığını kaybetmiş ve bir tiyatro sahnesine dönmüş. Oyunculardan Verso ise ipleri eline almaya çalıştığı anda Maelle otoritesini, yani ressamlık güçlerini kullanarak bunu engelliyor... Tıpkı Renoir'ın dediği gibi: "Olanları olmasını istediğimiz gibi değil, olduğu gibi kabul etmeliyiz."

Extralar:

Hikayeyi artık anladığımıza göre, ekstraları dizme vakti geldi.

• Jestral Oyunları: Nefret ettim ama kötü oldukları için değil, amaçlarını yerine getirdikleri için. Yapımcılar oyuncuları delirtmek istemiş ve bunu çok güzel başarmışlar... Resmen tüm başarımları kovalayacağım diye bu oyunlarda bayağı bir vakit geçirdim. Genelinde zorlanmasam bile o tenis oyunu var ya, o tenis oyunu... Neyzen Tevfik gibi davranmadan hislerimi size aktaramayacağımı düşündüğümden sessiz kalacağım ama siz anladınız bence.
• Expedition 60: İlk olarak onlardan kalmış olan günlüğü sizle paylaşmak istiyorum:

William, Keşif 60

İnsan vücudunun hepsinden daha güçlü olduğunu söylediğimizde bizimle alay ettiler. Amansızca antrenman yaptık ve şimdi vücutlarımız, düşmanlarımızı ezebilmemizi sağlayan insan performansının zirvesine ulaştı!

Muhteşem kaslarımızı kısıtlayan o ağır üniformalar olmadan ÇOK daha çevik ve aerodinamiğiz. Leslie'nin durdurulamaz antrenman programı sayesinde, BİZ SÖZ GEÇİRİLEMEZİZ (ZARAR GÖRMEZİZ).

O hayaletimsi gommage bariyerini yarıp geçerek Boyacı'ya (Paintress) bu şekilde ulaşabildik. Ama onun ne olduğu konusunda yanılmışız gibi görünüyor. Boyacı da en az bizim kadar kapana kısılmış durumda. Asıl dehşet Monolit'in altında yatıyor.

Expedition 60'ın geri kalanı onunla yüzleşmek için ileri doğru yürürken, ben Lumière'i uyarmakla görevlendirildim. Ama görünüşe göre zamanım tükenmiş olabilir. Lumière ile aramda son bir yüzüş kaldı, ancak o güçlü kaslarımla bile Gommage'dan daha hızlı yüzüp yüzemeyeceğimi bilmiyorum.

İşte bu yüzden son mesajımı buraya yazıyorum. Çırılçıplak kaslar dünyayı kurtaracak! Ve Boyacı ile zaman kaybetmeyin, Monolit'in dibini hedef alın!

Toplulukta "The GigaChad Expedition" olarak geçen bu ekip kesinlikle bu lakabı hak ediyor. Biz bariyeri yıkmak için iki akson yenip kılıç yapmakla uğraşırken adamlar bildiğin Mahoraga gibi sadece duruma adapte olmuş... Ve şunu söyleyebilirim ki, mesajı Lumiere yakınlarındaki denizde Esquie'nin bulduğunu düşündüğümüzde, bu adama bir gün daha verilseymiş olay 35 yıl önce çözülecekmiş.

• Günlükler: Yukarıda da söz ettiğim gibi, oyundaki günlüklerin hepsi birbirinden farklı ve güzel detaylar içeriyor. Bazıları yüzümüzü gülümsetirken, bazıları az sonra karşımıza çıkacak bir jestralle ilgili olduğu için kahkaha attırabiliyor. Bazıları da sadece kalbimizi yakıyor; bunların haricinde bazıları da bizi aşağıda söz edeceğim şeye hazırlıyor. Bunun yanı sıra, günlüklerin bir kopyasını teslim ettiğinizde sizi cömertçe ödüllendiren bir jestral köyde bulunuyor. Topladıkça verin, size bolca lumin parçası verecektir.
• Simon: Renoir'ın atölyesinde ve Ebedi Kule'de karşımıza çıkan bu boss, ilk oynayışımda ruhumu tüketmişti resmen. Milyon hasar vuran bir build yapmış olsam bile, üçüncü faza geçişinde benim karakterlerimi tuvalden silmesi yüzünden birden tüm taşıyıcılarımı kaybedip çaresizce savaşmıştım. Bunun haricinde, ikinci oynayışımda NG+ yaparak inceleme için sadece hikaye odaklı gidip hiç bulaşmamışken; üçüncü oynayışımda ise sıfırdan bir kayıt açıp ona gittiğimde yanlışlıkla tek attım... Lakin onun hikayesini olmasa bile verdiği hissi Dark Souls serisinden Artorias'a benzettiğimi de belirtmek isterim.
• Uçan Adalar: Birçoğunda sadece loot için dolaşsam bile bazen beni ürperten şeyler de görmem mümkün oluyordu. Mesela Binsuret'i kestiğimiz yerin yukarısındaki adalardan birinde aynı temada bir ada ile karşılaşıyoruz. İlerlerken ilk seferinde fark etmemin uzun sürdüğü, sonrasında ise her gittiğim adada paranoyak bir şekilde adaların her tarafına baktığım bir olay yaşamıştım. Bu olay, adadaki bazı kaplama zannettiğim "göz" tasarımlarının beni cidden izlediğine tanık olmamdı...
• Ressamın Atölyesi: Oyunun farklı noktalarında bizi ressamın atölyesine götüren tablolar görüyoruz. Bunların her birini birleştirdiğimizde güzel bir boss savaşı yapıyormuşuz ama ben abartı bir şekilde kasılma huyuna sahip olduğum için maalesef bu savaşı da tek atarak sonlandırmıştım... Ancak aşağıda bir paragrafta bahsedeceğim, bu keyfe varacağım yeri sonunda buldum.
• Uçan Malikane: Ressamın atölyesine benzer bir bulmacaya sahip bu yerde muazzam bir savaş yapıyoruz. Bu noktada hemen hemen her şeye tek attığım bir evrede olsam bile, bu savaşta en azından ilk oynayışımda tek atamamış olmak beni fazlasıyla mutlu etti. Bu savaşta karşılaştığımız kişi Clea. Kendisi, Aline tarafından yaratılan tablo içindeki Dessendre ailesinin Clea'sının üstüne, gerçek Clea tarafından resmedilmiş Clea. Kafa karıştırıcı bir cümle olduğunun farkındayım ama en iyi bu şekilde anlatabilirim... Bu savaşta eğer tüm ataklarını başarılı bir şekilde karşılayamazsanız size verdiği baş döndüren hasarın yanı sıra kendi canını da tam hale getiriyor; yani mükemmel bir savaş vermediğiniz sürece kazanamıyorsunuz.
• Renoir'ın Atölyesi: Monolit'in altı olarak bahsedeceğimiz bu yer derin denizlerde karşımıza çıkıyor ve burada tamamı kromatik olan nevronlarla karşılaşıyoruz. Ebedi Kule'deki tablolardan önce "grind" yapmak için muazzam bir yer olduğunu söyleyebilirim. Sürekli bir şekilde lumin parçası elde edip karakterlerinizi güçlendirme imkanı sunuyor ve yukarıda da bahsettiğim gibi bu yolun sonunda Simon ile boss savaşı yapabiliyorsunuz.
• Verso'nun Atölyesi: Burada çocuk Verso'nun çizdiği her şeyin aşırı neşeli ve rengarenk olduğu bir yerle karşılaşıyoruz. Jestraller ve Esquie'ler ile dolu olan bu yerde de bir boss savaşı var; kendisi Esquie'nin "Nemesis'i" olan korkunç şeker hırsızı Osquio!!!... Evet, burası öyle bir yer. Oldukça kafa dağıtmalık bir ortama sahip olsa bile, son derece yüksek seviye olmadığınız sürece girmenizi tavsiye etmeyeceğim türden bir yer aynı zamanda.
• Ebedi Kule: Tabloya soluk bir şekilde gelip Alicia için bir "mücadele" ortamı oluşturduğu bu yer; kendinizi girip sınayabileceğiniz ve bu süreçte ödüllerinizi toplayabileceğiniz, gittikçe zorlaşan bir yapıya sahip. Ressam ve Küratör savaşından tutun, içinde Aksonları da içeren bu mücadeleler, "Sıkıldım, biraz boss keseyim" dediğiniz anda ilk başvuracağınız yer. Ama buradaki asıl mücadele, Clea'nın gelip size "Arkada da bir şeyler karaladım, istersen bir bak." dediği yerde başlıyor. Oyundaki her bir boss'a tek atmanın cesareti ile girişip dumura uğradığım bir yer olmuştu o tablolar benim için ve belirtmek isterim ki son iki tabloyu henüz kesebilmiş değilim... Ama ilk tabloyu kesebildiyseniz eğer, Renoir'ın atölyesinde değil de söz ettiğim o ilk tabloda grind yapmaya devam etmenizi tavsiye ederim. Kesinlikle daha doyurucu bir ödüle sahip.
• Sözü Verilmiş Detaylar ve Yan Görevler: Ah o detaylar... Oyunun müziğini boş vaktinizde açıp dinleyemyi düşünüyorsanız, sakın oyunu bitirmeden tam çevirisine bakmayın... Resmen tüm hikaye arka planda sürekli bir şekilde kulağımıza çalınyormuş çünkü... Bunun yanı sıra kamp alanında konuşup arkadaşlık bağını yükseltmek yan görevlere bağlanıyor. Monoco için Noco'yu diriltmek, Lune için Siren Adası'na gidip ailesinin ekibini bulmak ya da Esquie için Francois ile ikinci bir kapışmaya girmek ve onun "dal dal" adındaki taşını almak gibi yan görevleri yaparak tüm gradyan saldırılarını açıyor ya da Esquie'nin tüm gezinme opsiyonlarını elde edebiliyoruz.

Detaylara geldiğimizde ise, Renoir ile savaşmak için giderken bazı hikaye detayları görüyoruz demiştim; işte o detaylardan birinden şu şekilde bahsedebilirim: Oyunun başında Gustave ve Sophie, bir ressama ilham vermek için bir dans yaptırıyordu ve işin sonucunda gayet güzel bir resim ortaya çıkıyordu. Biz bu yolculuk esnasında küçük Verso'nun piyano çaldığı bir yerden geçiyorduk. O yerin tavanına baktığımızda, sözünü ettiğimiz o resmi görüyoruz...

Mekanikler: Girişte de bahsettiğim gibi hiç JRPG oynamamış birisinin bile rahatlıkla adapte olabileceği, sıkılmadan oynayabileceği bir oyun Expedition 33. Bunları combat mekanikleri üzerinden gruplandırarak anlatacağım.

• Saldırı: Kendinize bir hedef seçip direkt saldırı komutu vererek gerçekleştirdiğiniz bir saldırı şeklidir.
• Yetenek: Burada işler biraz değişiyor çünkü burada bir alt gruba daha ayırmam gerekiyor.

--- Gustave: Protez elini şarj edip saldırma üzerine olan bu karakter, direkt saldırı ya da nişan kullanmaksızın yetenekleri ile yaptığı saldırılarda kolunu şarj edip 4 ve aşağısı işlevsiz, 4-8 arası normal, 10'da ise muazzam hasarlar vuran türde bir yapıya sahiptir.

--- Verso: Daha önce bir hack and slash ya da ritim oyunu oynamışsanız bu karakter tam sizlik açıkçası. Ben aktif aksiyon oyunlarını, yani DMC gibi oyunları fazlasıyla seven birisi olduğum için benim en çok kullandığım karakter Verso oldu. D'den başlayıp S'ye kadar giden ve yeteneklerinin de buna göre şekillendiği bir yetenek setine sahip olan Verso'da yüksek sınıfta bulunmak genelde işlevsel olsa bile, bazen bile isteye sınıf düşmek de stratejinin bir parçası olabiliyor. Örnek olarak savaş öncesi sık sık kullandığım bir yetenek olan "Kuvvet" yeteneğini A sınıfında kullandığımda daha çok tur etki ediyordu. Yapmış olduğum build sebebiyle S seviyesine çıkmam aşırı kolay olmasına rağmen, uzun sürecek bir savaşa girmişsem eğer A'da durup tur geçme pahasına bu yeteneği kullanıp o şekilde devam ettiğim sıkça yaşanan bir durumdu. En çok kullandığım yeteneği ise, dediğim gibi S seviyesine çok hızlı ulaşmamı sağlayan bir build yaptığım için, S seviyede kullanıldığı takdirde 2 yetenek puanı isteyen nişan atışları sonrası bunu tamamlayan bir yetenekti.

--- Maelle: Bu karakterin olayı ise duruşlar. Duruşsuz, saldırı, savunma ve virtüöz duruşlarına sahip olan Maelle, duruşların adının sağladığı güçlendirmeleri ve dezavantajları almakta. Bu duruma karşın "Virtüöz" duruşu ise tüm saldırıları %200 güçlendiren ve tüm duruş güçlendirmelerini içinde barındıran bir yapıya sahip olduğu için sık sık girmeye çalışacağınız bir duruş. Bu karakterde duruşlar harici "yakma" ya da "sanatçı" buildine gidebilme imkanına sahipsiniz.

--- Lune: Element renklerini kullanan ve bu renk kombinasyonlarını sonraki saldırılarını güçlendirmek için tüketen bir yapıya sahip. Bu karakteri kullanırken sürekli bir renk takası gerçekleştiriyorsunuz. Bazen "Su rengini alıp sonraki ateş saldırımı güçlendireyim" derken bazen de "Toprak alıp arkadaşlarımı iyileştireyim" diyorsunuz. Açıkça söylemem gerekirse, gerekli renk kombinasyonuna sahip olmadan yaptığınız saldırıların efektifliği gerçekten çok düşük oluyor; yani renk yoksa istenilen takas da yok diyor karakter.

--- Monoco: Monoco oynaması en keyifli karakterlerden biri çünkü oyundaki her bir farklı tip nevrondan bir ayak toplayıp bunu kendi kütüphanesine ekliyor ve onlara dönüşerek saldırıyor. Yani ne kadar farklı nevronu ekibinde Monoco varken öldürürsen, ortaya o kadar ilginç buildler çıkarabilirsin demek. Bunun dışında kendisinin bir çarkı var; bu çark çevik, büyücü, ağır, dengeli ve ulu olacak şekilde dönüyor. Elde ettiğin tüm nevron yetenekleri de bir çarkta daha efektif oluyor. Yani buildi yaparken "Bu çok iyi, koyayım" demek yerine "Bunun ihtiyacı olan yetenek miktarı ve efekti güzel, peki çarkı ne?" diyerek yapıyorsunuz.

--- Sciel: Sciel'de "Ay, Güneş ve Alacakaranlık" söz konusu. Kartlarını biriktirip yukarıdaki her bir karakterin koşulu gibi, bu karakterde de gerekli koşulu yerine getirmezseniz efektifliğinden minimum düzeyde yararlanırsınız. Örneğin 10 kart biriktirip vurmak yerine alacakaranlığı bekleyip 20 kart biriktirip vurabilirsiniz gibi yetenek kullanımları mevcut.

• Serbest Atış/Nişan: Karakterlerimiz yeteneklere harcadıkları yetenek puanlarını isterlerse serbest atış moduna geçip ateşlemek için de kullanabilirler. Tabii bunu biriktirmenizi sağlayan pikto ya da luminlere sahip değilseniz, karşınıza koşullu düşman gelmediği sürece pek tercih edeceğiniz bir mod olmayacağını da belirtmem lazım. Bunu az sonra bahsedeceğim pikto ve lumin kısmına saklayacağım.
• Gradyan Saldırı: Her bir karakterin kendine özel efektine sahip gradyan saldırısı vardır. Bunlar yetenek puanı değil de "gradyan saldırı barı" tüketen saldırılar olmakla birlikte, son derece ilginç efektlere sahip olmalarını da eklemek gerekir. Örnek olarak Verso'nun bir gradyan saldırısı muazzam seviyede ışık hasarı vurmasını sağlayıp kendisine ölümcül bir hasar aldığı tek sefere mahsus ölümsüzlük bahşetmekte; Maelle'nin rakibe yüksek ateş hasarı vurup düşmüş tüm takım arkadaşlarını kaldırması ve Virtüöz duruşuna geçmesi gibi ilginç stratejiler sağlamaktadır.
• Eşyalar: Oyunda savaş esnasında kullanılabilen 3 farklı eşyaya sahibiz. Bunlar seçilen karaktere yetenek puanı veren, can veren ya da düşmüş karakteri kaldıran eşyalardır. Bu eşyaların efektlerini lumin ve piktolarla güçlendirme imkanına da sahip olduğumuzu belirtmek isterim.

Bununla birlikte tüm saldırı metotlarını anlattım, şimdi öteki mekaniklere gelelim.

• Savuşturma: Size karşı yapılacak olan sarsıcı ya da gradyan olmayan saldırıları doğru zamanlama ile savuşturduğunuz takdirde hasar almanızı engelleyen bir savunma metodu.
• Karşılama: Size karşı yapılan sarsıcı ya da gradyan olmayan saldırıları doğru zamanlama ile karşıladığınız takdirde karşı saldırı yapma imkanını veren, saldırıyı ve savunmayı birleştiren metot.
• Zıplayarak Karşılama: Size karşı yapılan sarsıcı saldırıları zıplayarak karşılamanızı ve karşı saldırı yapmanızı sağlayan metot.
• Gradyan Karşı Saldırı: Size karşı yapılan gradyan saldırıları karşılamanızı ve karşı saldırı yapmanızı sağlayan metot.

Yukarıda temel saldırı ve savunma mekaniklerini anlattığıma göre, gelgelelim oyun değiştiricilere, yani lumin ve piktolara...

Pikto ve Luminler: Açıkça söylemem gerekirse bu oyun yukarıda saydığım mekaniklerden ibaret olsa bir noktadan sonra kesinlikle sıkıcı hale gelebilirdi ama lumin ve piktolar bunu engellemede oldukça başarılı olan şeyler. Mesela ikinci act'ın sonunda ressamı yendikten sonra "Boya gücü: Saldırılar 9.999'u geçebilir" piktosunu gördüğümde, yukarıda anlattığım tüm o dramatik hikayeye rağmen suratımda kötücül bir sırıtma belirmişti. Çünkü sahip olduğum ve kombinleyeceğim tüm o pikto ve luminleri kafamdan yavaşça geçirmeye başlamıştım. Bu noktaya kadar "Hasarım zaten 9.999'u geçemiyor ve sürekli maksimum hasarı vuruyorum, bari savunmamı ve efektifliğimi artırayım" mantığı ile bir build yapmışken, bu piktoyu almamla birlikte milyon hasar vurduğumda bile "Hayır, daha fazlasını vurabilirim" kafası ile resmen oyunu sömürdüm.

Peki pikto ve lumini bir arada isimlendiriyorken birbirinden ayrıldığı nokta ne diyecek olursak, bunun cevabı şu olacaktır: Eğer bir piktoyu 4 tur boyunca aktif savaşan bir ekip üyesinin üstüne takacak olursak, artık o piktonun sahip olduğu özelliği tüm karakterlere lumin puanı harcayarak takabiliriz. Oyunun başından sonuna kadar 3 farklı pikto yuvasına sahip olsak bile, luminlerde işte orada işler değişiyor. Çünkü luminler sonsuza kadar birikebiliyor. "Nasıl mı?" Bunun cevabı şurada: Lumin elde etmenin 2 farklı yolu var; level 99'a kadar her level atlayışımızda karakterimiz bir lumin puanı elde ediyor, bunun dışında da etrafta gezinirken ya da kromatik nevronlar kestiğimizde lumin parçacığı elde edebiliyoruz. Bunları ikinci act'ın sonuna kadar Küratör'den, sonrasında ise Maelle yolu ile karakterlerimize verebiliyoruz.

Ben oyunu ilk bitirdiğimde tüm karakterlerim ortalama 400 lumin puanına sahipti ve 99 leveldi... Ama üçüncü bitirişimde ne yapmam gerektiğini bildiğim için bu olay biraz değişti; çünkü oyunu bitirdiğimde Verso harici tüm karakterlerim 500 lumin puanına sahipken Verso 1000 lumin puanına sahipti... Oyunu bitirmek için 44 seviye civarının yeterli olduğunu ve 100 civarı lumin puanının her bir karakterde yetebileceğini düşünürsek ben bir tık abartmıştım kesinlikle...

Bununla birlikte sizlere anlatmam gereken her şeyi anlattığım düşüncesine eriştim. Peki girişte sorduğum sorunun yanıtı nedir? Evet, bu oyun cidden her oyuncunun bizzat deneyimlemesi gereken bir oyun ama Baldur's Gate 3 ile kıyaslayanların ellerini vicdanına koymaları gerektiğini düşünmelerini istiyorum. Baldur's Gate 3 kesinlikle bir daha yapılamayacak türden bir oyun bence. Kıyaslamak istemiyorum ama benim gözümde onun yerinin bambaşka olduğunu belirtmek zorundayım, lakin iyi ki bu oyundan bu kadar söz etmişler ki ben bu oyunu merak edip deneyimlemişim.

Bu yüzden bu oyuna karşı puanım...

100/95