TEKNOTALYA ZAMAN MAKİNESİ
-
Ekim 1918 tarihinde padişah 5. Mehmet vefat etti. Ertesi gün 6. Mehmet Vahdettin yapılan törenin ardından tahta oturdu. İttihat ve Terakki hükümeti işbaşındaydı. Çanakkale dışında yıllardır hiç zafer tadılmamıştı.
Kınalar yakılarak davul zurnalarla askere giden vatan evlatları ailelerine dönemez olmuşlardı. Yurdun her köşesi her köyü ersizler yurduna dönmüştü. Suriye, Filistin ve Irak cephelerinde de ağır yenilgiler alınınca Talat paşa hükümeti istifa etti. Mütarekeyi Yeni Sadrazam Ahmet İzzet paşa hükümeti 30. Ekim 1918 günü imzaladı. Mondros limanında bir İngiliz gemisinde imzalatılan maddeler içerisinde “ordunun terhis edileceği, silahlarının elinden alınacağı ve işgal kuvvetleri gerekli gördükleri her yeri işgal edebilecekleri ve karşı konulmayacağı” hükümleri vardı. Düşman savaşla geçemediği Çanakkale’den elini kolunu sallayarak 55 savaş gemisiyle geçti. Ve İstanbul işgal edildi. Fransız general FRANŞE Fatih Sultan Mehmet’in kemiklerini sızlatırcasına bir at üstünde tüm İstanbul sokaklarını gezdi. İngilizler sarayı, sadaret makamını ve tüm devlet dairelerini kontrol altına aldılar. Halk büyük bir endişe ve çaresizlik içindeydi. İşte tam o günlerde Haydarpaşa garında trenden genç bir Türk generali indi. Yaverinin endişe ile boğaza sırlanmış düşman gemilerine baktığını görünce “ GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER “ dedi. Bu general Mustafa Kemal di. İstanbul’da hükümet çevreleri ile bazı görüşmeler yaptı. İşte o günlerde İstanbul’dan sonra 15 Mayıs 1919 günü İzmir’in de işgal edildiği haberi Milletin kalbine hançer gibi saplandı. Yunanlıların Türk Bayrağını çiğneyerek karaya çıktıkları haberi dalga dalga yayıldı.
Bir gün sonra 16 Mayıs 1919 günü Boğazda demirlemiş olan Bandırma vapuruna Mustafa Kemal’in arkadaşları kayık ve filikalarla ulaşmışlardı. Mustafa Kemal de vapura intikal edince Yolculuk emri verildi. Hareket eden vapur boğaz çıkışına yakın bir yerde İngilizlerce durduruldu silah ve mühimmat araması yapıldı. Silah ve mühimmat bulunamadı. Mustafa Kemal arkadaşlarına: “Bunlar vatan için ölümü göze almış yüreklerden daha güçlü bir silah olamayacağını nereden bilecekler” dedi. Kaptana kıyıya yakın bir rota izlemesini söyledi. Yolculuk boyunca taciz edilmelerine aldırış etmeden ve geçtikleri her Limanı selamlayarak 19 Mayıs 1919 sabahı Samsun limanına vardılar. Kent merkezine doğru yürürlerken elbiseleri eskimiş ve duvar dibinde yere çömelmiş bir askeri ağlarken gördüler. Mustafa Kemal Askerin yanına vardı. Asker komutanı görünce ayağa kalktı.
-Neden ağlıyorsun asker ? -Komutanım ordularımız terhis edildi. Silahlarımız alındı. Bu vatan nasıl kurtulacak cevabını alınca Mustafa Kemal,
-
“Ordu kurulur silah bulunur Vatanda kurtulur” dedi. Askeri yanına aldı. Samsundaki mütevazi askeri depoya gidildi. Oradan bu askere yeni giysi ve silah verildi. Kurtuluş Savaşı için görevlendirilen ilk asker oldu.
Amasya genelgesiyle Ulusa:
“MİLLETİN İSTİKLÂLİNİ, YİNE MİLLETİN AZİM VE KARARI KURTARACAKTIR.” Denildi.
Ardından Erzurum’da bölgesel, Sivas’ta Ulusal Düzeyde kongreler toplandı. Kurtuluş Savaşının önder kadroları arasında birlik ve beraberlik sağlandı.
23. Nisan 1920 de de Kurtuluş Savaşını yönetecek olan Gazi Meclis toplandı. Mustafa Kemal Başkomutanlık yetkisi ile görevlendirildi. Erzurum’da çıkardığı asker üniformasını tekrar giydi. Düşman güçleri Ankara yakınlarına kadar ilerlemiş Meclisin Kayseri’ye taşınması bile tartışılmaya başlamıştı. İşte tam o günlerde Mustafa Kemal, Eskişehir, Kütahya ve Afyon çevrelerinde konuşlu durumdaki birliklere Sakarya nehrinin doğusuna çekilmeleri emrini verdi. Tekalif-i milliye kanunu ile de vatandaştan kazma, kürek, saban demiri, örgü çorap, buğday, arpa saman destek istendi. Her parça kayıt altına alındı ve sonradan son kuruşuna kadar da hepsi halka ödendi.
22 gün 22 gece süren ve dünyanın en uzun süren meydan savaşı kazanıldı.
28 Ekim 1923 günü Cumhuriyet İlan edildi. Mustafa Kemal “yarın Cumhuriyeti ilan ediyoruz” dedi. Ve 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet ilan edildi. Atatürk de ilk Cumhurbaşkanımız seçildi.
Peki bu kadar meşakkat ve zorlularla kurulan Cumhuriyet nedir? Yaşanmış bir hikaye ile anlatmaya çalışayım.
"Atatürk, 1925 yılında bir İzmir seyahati sırasında Uşak ilinden geçerken Uşakta bulunan yetimhaneyi görmek ister. Rota değişir. Yetimhaneye varılır. Yetimhane içerisinde herkeste bir telaş başlar “ Gazi paşa geliyor. Gazi paşa geliyor” sözleri herkes tarafından seslendirilirken yetimhanede kalan Salih de bu sözleri duyar.
“Biliyordum. Biliyordum geleceğini” diyerek yatakhaneden Binanın giriş kapısına doğru koşmaya başlar. Durdurmak isteseler de bir şekilde Atatürk’ün yanına ulaşır. Ve
-“Hoş geldin gazi paşam. Biliyordum geleceğini” der . Atatürk,
-
Dur bakalım Ben geleceğimi kimseye söylemedim ki. Nereden biliyorsun geleceğimi deyince . Salih, -Babam söyledi. Der. O sırada Yetiştirme yurdu Müdürü Atatürk’ün kulağına… “Paşam Salihin babası Sakaryada şehit düştü paşam” der. -Atatürk ne söyledi Baban der. Salih, -Oğlum eğer bana bir şey olursa Gazi paşa seni kimsesiz bırakmaz. O sana sahip çıkar .Dedi .bak dediği doğru çıktı geldin der.
Mustafa Kemal duygulanmıştır. Doğru söylemiş baban. Gel şimdi yurdunuzu gezelim diyerek yurt binasını gezmeye başlarlar. Salih Mustafa Kemal’e dönerek
-Gazi paşam sen hiç ölmeyeceksin değil mi ? diye sorunca. -Salih’in yüreğinin üzerine elini koyar ve “bal çocuk burada yaşattığın hiç kimse ölmez. Sen kalbinde yaşattığın sürece Cumhuriyet size sahip çıkacak. Kimsesizlerin kimsesi olacak. Sizlerde sonsuza kadar Cumhuriyeti yaşatacaksınız der.
Bizim Cumhuriyetimiz vatanın kurtulması için savaşılan cephede gerekeceğini düşündüğü mühimmatı çocuğundan ve canından değerli saymış kadınlarımızın, 15 yaşında gönüllü cepheye koşan çocuklarımızın, konu vatansa gerisi ayrıntıdır diyen kahraman yüreklerin kurduğu bir cumhuriyettir.
Kalplerimizde yaşattığımız Mustafa Kemal de Kimsesizlerin kimsesi olan Cumhuriyet de sonsuza kadar yaşayacaktır. 29.10.2026
CUMHURİYET BAYRAMIMIZ KUTLU OLSUN. CUMHURİYETİMİZ İLELEBET PAYİDAR KALSIN !
Hıfzı Yetgin
