2016 yılında elinde akıllı telefonlarla sokaklara dökülen milyonlarca insanın tek bir amacı vardı: Çevredeki Pokémon’ları bulmak ve spor salonlarını (Gym) ele geçirmek. Ancak yıllar boyunca keyifle oynanan bu oyunun arkasında, kullanıcıların ruhunun bile duymadığı çirkin bir veri ticareti döndüğü ortaya çıktı. Hollanda’nın köklü gazetelerinden Trouw tarafından patlatılan özel habere göre; Pokémon Go oyuncularının harita ve çevre tarama verileri, doğrudan bir askeri savunma şirketine satılarak savaş dronları ve otonom robotlar için yapay zekalı hedefleme ve konumlandırma teknolojisine dönüştürüldü.
Niantic Oyunu Sattı, "Harita" Verilerini Silah Şirketine Ayırdı!
Skandalın perde arkasındaki ticari hamleler, sürecin ne kadar planlı ilerlediğini gözler önüne seriyor. Pokémon Go'nun geliştiricisi Niantic, oyun bölümünü 2025 yılında 3,5 milyar dolar gibi devasa bir bedelle Scopely şirketine sattı. Ancak şirket, oyunun kodlarını devrederken milyarlarca kullanıcının oluşturduğu artırılmış gerçeklik (AR) ve haritalama altyapısını bu satışın dışında tuttu.
Bu haritalama birimi, Niantic Spatial adıyla bağımsız bir yapıya büründü ve hemen ardından küresel savunma ve istihbarat devi Vantor ile resmi bir ortaklık kurduğunu açıkladı. Ortaklığın tek bir amacı vardı: Savaş alanlarında kullanılacak askeri dronlar ve otonom robotlar için kusursuz bir "Görsel Konumlandırma Sistemi" (VPS) geliştirmek.
Hammadde: Oyuncuların Yaptığı 30 Milyar Çevre Taraması
Askeri dronların GPS sinyalleri kesilse dahi (sinyal karıştırıcı mühendislik sistemlerine karşı) sadece kamera görüntüsüne bakarak dünyada tam olarak nerede olduğunu milimetrik olarak anlamasını sağlayan bu sistem, tamamen Pokémon Go oyuncuları sayesinde eğitildi.
Oyuna çevre tarama özelliğinin eklendiği 2021 yılından, askeri ortaklığın kurulduğu 2025 yılına kadar dünya genelindeki oyuncular tam 30 milyar kez sokakları, binaları, parkları ve hatta evlerinin içini kameralarıyla taradı. Oluşturulan yapay zeka modeli, bu devasa görsel veri havuzunu yutarak kusursuz bir askeri yön bulma zekasına kavuştu.
Kullanıcı Sözleşmelerinin Derinliklerindeki Tuzak
Trouw gazetesine konuşan bir Pokémon Go oyuncusu, yaşadığı şoku şu sözlerle özetledi: "Ben sadece oyun oynadığımı, eğlendiğimi düşünüyordum. Yaşadığım apartman dairesinin çevresini, sıklıkla gittiğim kafeleri telefonumla taramıştım. Bu verilerin bir gün bir savaş teknolojisine, katil dronlara dönüşeceği aklımın ucundan bile geçmezdi."
Hukuki açıdan bakıldığında ise kullanıcıların yapabileceği hiçbir şey yok. Çünkü Niantic, oyunu yüklerken neredeyse hiç kimsenin okumadığı yüzlerce sayfalık kullanıcı sözleşmelerinin (ToS) derinliklerine bu kamera verilerinin "iş ortaklarıyla paylaşılabileceğine ve ticari amaçlarla işlenebileceğine" dair onay maddelerini çoktan gizlemiş ve kullanıcılardan yasal izni gönüllü olarak almıştı.
Savunma Şirketi Savunmada: "Doğrudan Veriyi Kullanmadık"
Gelen ağır eleştirilerin ardından savunma devi Vantor, nihai yapay zeka modelinin içinde doğrudan Pokémon Go oyuncularının ham fotoğraflarının veya videolarının bulunmadığını öne sürdü. Niantic Spatial ise şirketin satışının ardından yeni bir tarama verisi toplanmadığını iddia etti. Ancak bugüne kadar biriktirilen 30 milyar taramanın askeri sunuculardan silinip silinmediğine dair net bir yanıt verilmedi. Savunma sanayisi uzmanları, Pokémon Go olmasaydı dünyada hiçbir şirketin bu ölçekte ve bu kadar detaylı bir küresel haritalama başarısına asla ulaşamayacağının altını çiziyor.
Siz Ne Düşünüyorsunuz?
Eğlenceli bir mobil oyunun arkasından küresel bir askeri istihbarat ve dron projesi çıkması hakkında ne düşünüyorsunuz? Bu skandaldan sonra artırılmış gerçeklik (AR) kullanan ve kamera izni isteyen mobil oyunlara karşı bakış açınız değişti mi? Yorumlarda buluşalım!
Henüz kimse yorum yapmamış. İlk tartışmayı sen başlat.